Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

"Sức mạnh của chân lý" (nguyên văn tiếng Phạn: Satyagraha) là một phương pháp đấu tranh phục vụ mục đích hoạt động xã hội bất bạo động được phát triển bởi Mahatma Gandhi trong quá trình giành độc lập cho Ấn Độ. Các nguyên tắc của phương pháp này là bất bạo động (không sử dụng bạo lực dưới mọi hình thức, kể cả khi bị đàn áp hay đối diện với cái chết), bất hợp tác (tẩy chay các thể chế, luật lệ hoặc hệ thống bất công), chấp nhận chịu khổ (sẵn sàng chấp nhận trừng phạt, đau khổ để đánh thức lòng trắc ẩn của lực lượng áp bức), và mục tiêu giải hòa (không tiêu diệt kẻ thù mà đấu tranh để thay đổi tư tưởng của họ, hướng đến sự hòa hợp chung sống).

World Cup 2026 sẽ được đồng đăng cai bởi Mỹ, Canada và Mexico, trong đó Mỹ là quốc gia tổ chức phần lớn các trận đấu. Trước thềm giải đấu, Mỹ đang xem xét áp dụng một chính sách nhập cư đặc biệt, yêu cầu công dân từ một số quốc gia (chủ yếu tại châu Phi và các nước đang phát triển có tỷ lệ ở lại trái phép cao) phải đóng một khoản tiền cọc lên tới 15.000 USD khi xin visa nhập cảnh. Khoản tiền này nhằm mục đích trang trải chi phí an ninh, trục xuất hoặc xử lý pháp lý trong trường hợp cá nhân vi phạm luật di trú. Khoản cọc sẽ được hoàn trả đầy đủ ngay sau khi cổ động viên có xác nhận xuất cảnh khỏi nước chủ nhà đúng thời hạn.

Văn hoá xoá sổ (cancel culture) chi việc một cá nhân hoặc cộng đồng chỉ trích một cá nhân hoặc tổ chức khác, sau khi họ có các lời nói hoặc hành vi được cho là không đúng chuẩn mực.

Trong nhiều thập kỷ sau khi giành độc lập, nhiều quốc gia châu Phi vẫn duy trì liên kết về ngôn ngữ, hệ thống pháp lý, mô hình giáo dục và quan hệ an ninh - kinh tế với các quốc gia từng đô hộ mình (chẳng hạn như Pháp, Anh, Bỉ hay Bồ Đào Nha). Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột và bất ổn vẫn đang tiếp diễn, ngày càng có nhiều diễn ngôn phê phán kết quả của chủ nghĩa thực dân tại các quốc gia Châu Phi hậu thuộc địa. Những diễn ngôn này cho rằng chủ nghĩa thực dân đã để lại áp bức kéo dài tại châu Phi, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu "phi thực dân hóa" các hệ thống kế thừa từ thời thuộc địa (VD: loại bỏ hệ thống tòa án, tiêu chuẩn quản trị dân chủ)

Sự tức giận có chọn lọc (selective outrage) là trạng thái khi cá nhân hoặc một nhóm người chỉ lên án một số hành vi sai trái nhất định, nhưng lại phớt lờ hoặc không phản ứng trước các hành vi tương tự trong những bối cảnh, cộng đồng, hay đối tượng khác. Ví dụ bao gồm nhưng không giới hạn: một người có thể lên tiếng mạnh mẽ về bạo lực cảnh sát ở quốc gia khác, nhưng im lặng hoặc bỏ qua các vụ việc tương tự ở quốc gia mình, một người thuộc cộng đồng LGBTQ+ lên tiếng mạnh mẽ về phân biệt đối xử với nhân viên LGBTQ+ trong nơi công sở, nhưng im lặng hoặc bỏ qua các vụ việc tương tự đối với nhân viên nữ trong nơi công sở.

Ở nhiều quốc gia, giáo dục về bình đẳng xã hội tập trung vào lịch sử áp bức mà các nhóm dễ bị tổn thương đã phải đối mặt, ví dụ như: "Chủ nghĩa thực dân đã phá hủy nền văn hóa bản địa như thế nào, các nhóm thiểu số bị phân biệt đối xử trông ra sao,..." Vì mục đích của trận tranh biện này, kết quả xã hội được dựa trên dữ liệu điều tra dân số hiện tại để xác định nhóm nào đang bị áp bức. Và các nguyên tắc bình đẳng dựa trên lý thuyết thông qua các nghiên cứu chuyên sâu về xã hội.

Tại Mỹ, gấp đôi số đàn ông (43%) sở hữu súng khi so với phụ nữ (22%). Sự chênh lệch này tiếp tục được quan sát khi so sánh tỷ lệ sở hữu súng của nhóm LGBTQ (19%) so với những người dị tính (35%), người châu Á (10%) và người da trắng (38%).

Quyền cá nhân là các quyền mà từng cá nhân có thể sở hữu và thực hiện. Dù những quyền này có thể được phân biệt theo nhóm, chúng vẫn là quyền cá nhân nếu từng cá nhân có thể tự mình sở hữu và thực hiện chúng. Ví dụ, quyền kết hôn đồng giới là một quyền cá nhân vì các thành viên thuộc cộng đồng LGBTQ có thể tự mình sở hữu và thực hiện quyền này. Ngược lại, quyền tập thể là các quyền mà nhóm người sở hữu và thực hiện chung. Ví dụ, quyền thương lượng tập thể (chẳng hạn dưới tư cách các công đoàn lao động) là một quyền tập thể; một người không thể tự mình thực hiện quyền thương lượng tập thể mà phải thực hiện cùng những người khác trong một nhóm.

Mô hình xã hội nói rằng những người bị khuyết tật là do rào cản của xã hội, không phải vì sự khác biệt và sự khiếm khuyết của họ. Rào cản có thể là về thể chất, ví dụ như các tòa nhà không có nhà vệ sinh phù hợp, hoặc là vì rào cản được xây dựng qua thái độ của mọi người về sự khác biệt của họ. Mô hình y tế nhìn sự khiếm khuyết là một thứ cần được chữa trị và chăm sóc. Dựa vào mô hình này, sự khiếm khuyết là một sự bất hạnh, và tập trung vào chẩn đoán và điều trị các khiếm khuyết để giúp họ trở nên "bình thường" nhất có thể. Các chuyên gia và nhà hoạt động vì người khuyết tật bao gồm bác sĩ, nhân viên xã hội, tổ chức từ thiện, giáo viên.

Vào ngày 2/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã có cuộc điện đàm nhằm thảo luận về Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen, cho phép Nga xuất khẩu Ngũ cốc và lương thực qua eo biển Đen - nơi nối lục địa Á Âu (Đông Nam châu Âu và vùng Tiểu Á). Theo đó Nga mong muốn các quốc gia biển Đen có thể dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga. Nga cũng chào đón sự điều phối của các bên trung gian như Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đối với các thỏa thuận lương thực tại khu vực. Hiện tại thỏa thuận này thu hút được sự chú ý của nhiều quốc gia, trong đó Qatar chuẩn bị tham gia vào thỏa thuận.Theo kỳ vọng, thỏa thuận này sẽ cho phép ngũ cốc Nga được vận chuyển tới nhiều quốc gia, trong đó có các quốc gia phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực, chủ yếu tại châu Phi.

BRICS là một khối các nền kinh tế mới nổi lớn bao gồm Brasil (Brazil), Nga (Russia), Ấn Độ (India), Trung Quốc (China) và Nam Phi (South Africa). Các lãnh đạo của Nhóm BRICS họp thượng đỉnh ở Johannesburg (Nam Phi) từ ngày 22 – 24/8, đã nhất trí mở rộng khối với 6 thành viên mới: Argentina, Ethiopia, Ai Cập, Iran, Ả rập Xê út và Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE). Bên cạnh đó, BRICS tuyên bố mục tiêu mới của khối là soán ngôi đồng đô la Mỹ - một biểu tượng của chủ nghĩa bá quyền phương Tây.

Chiến binh tích cực (Joyful militancy) đề cập tới một hướng tiếp cận của các phong trào xã hội khi họ ưu tiên các thông điệp và hoạt động đấu tranh mang tính tích cực (vd: tổ chức nhảy diễu hành thay vì các cuộc biểu tình thông thường)

"Tất cả các hình thức trung lập" ở đây nói đến các hình thức tư tưởng, lập trường, thái độ hành vi mang tính trung lập trong các vấn đề liên hệ tới phong trào xã hội, trực tiếp khẳng định một vị trí "không thuộc về phe nào".

Chiến binh tích cực (Joyful militancy) đề cập tới một hướng tiếp cận của các phong trào xã hội khi họ ưu tiên các thông điệp và hoạt động đấu tranh mang tính tích cực (vd: tổ chức nhảy diễu hành thay vì các cuộc biểu tình thông thường)