Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Bạn là một sinh viên đại học đã đạt được những thành tích nhất định trong các giải đấu tranh biện. Sắp tới, trường đại học của bạn sẽ tổ chức một buổi tọa đàm với sự góp mặt của một nhân vật tầm cỡ trong giới chính trị. Người này dự định sẽ có một cuộc tranh luận trực tiếp với sinh viên về chủ đề mà bạn vô cùng tâm huyết. Tuy nhiên, bạn tin rằng những quan điểm của họ là sai lệch và gây hại. Sự kiện này sẽ được phát trực tiếp, và gần như chắc chắn, những đoạn cắt từ cuộc tranh luận sẽ được họ sử dụng để làm truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội. Hiện tại, bạn đã nhận được lời mời tham gia tranh biện tại sự kiện này.

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

"Bạn là Hàn A, một tranh biện viên vừa tham gia vào câu lạc bộ tranh biện khi vào lớp 10. Tại câu lạc bộ của mình, bạn gặp Thận Nhiên - một người đàn anh trong câu lạc bộ, người đã tham gia chủ trì nhiều buổi dạy tranh biện và giúp đỡ bạn rất nhiều: trả lời các câu hỏi của bạn về tranh biện, chấm spar (các buổi đấu tập) cho bạn,... Trước giải đấu Connit'26, Thận Nhiên chủ động rủ bạn tham gia giải đấu. Xuyên suốt giải, anh vô cùng từ tốn và bao bọc với bạn và cả đội. Sau trận chung kết, Thận Nhiên đã ôm bạn và bảo rằng bạn là một người em mà anh ấy rất quý, đồng thời mong muốn sẽ có thể đồng hành cùng bạn trong nhiều giải tiếp theo. Hàn A từ đó nhận ra mình có tình cảm với Thận Nhiên."

The permanent members of the United Nations Security Council (also known as the P5) are the five sovereign states to whom the UN Charter of 1945 grants a permanent seat on the UN Security Council: China, France, Russia, United Kingdom, and United States. All have the power of veto, which enables any one of them to block any non-"procedural" Council decision, regardless of its level of international support.

"Trong những năm gần đây, Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục tiếp nhận người xin tị nạn và người di cư thông qua nhiều tuyến đường khác nhau. Do vị trí địa lý, một số quốc gia tuyến đầu nằm ở biên giới ngoài của EU (Ví dụ: Ý, Hy Lạp, Tây Ban Nha, và Cyprus), hiện đang trong tình trạng quá tải người dân nhập cư. Đỉnh điểm vào cuối tháng 7/2026, khoảng 60.000 người di cư đã vượt biên từ Morocco vào Ceuta, một lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi, chỉ trong khoảng hai ngày. Sự kiện này một lần nữa làm gia tăng các thảo luận về áp lực di cư tại biên giới ngoài của EU và cách phân chia trách nhiệm giữa các quốc gia thành viên. Theo Hiệp ước về Di cư và Tị nạn của EU, EU hiện đang trong nỗ lực giúp đỡ các quốc gia tuyến đầu thông qua Cơ chế Đoàn kết Thường trực (Permanent Solidarity Mechanism) nhằm chia sẻ trách nhiệm giữa các quốc gia thành viên. Theo cơ chế này, mỗi quốc gia được xác định một phần đóng góp tương ứng dựa trên quy mô dân số và GDP. Tuy nhiên, các quốc gia có thể lựa chọn hình thức thực hiện phần đóng góp của mình, bao gồm tiếp nhận người xin tị nạn từ quốc gia thành viên khác, đóng góp tài chính, hoặc cung cấp hỗ trợ về nhân lực và kỹ thuật. Một phương án thay thế đang được thảo luận là hạn ngạch tái phân bổ bắt buộc. Theo mô hình này, EU sẽ xác định số người xin tị nạn cần được chuyển khỏi các quốc gia đang chịu áp lực di cư và phân bổ họ tới các quốc gia thành viên theo một hạn ngạch nhất định. Các quốc gia khi đó sẽ có nghĩa vụ tiếp nhận số người được phân bổ, thay vì có thể thay thế nghĩa vụ này hoàn toàn bằng đóng góp tài chính hoặc các hình thức hỗ trợ khác."

The North American model develops young athletes primarily through school and university sports programs. Athletes compete in interscholastic leagues and, at the tertiary level, through the NCAA (National Collegiate Athletic Association), which offers athletic scholarships. Young athletes are typically drafted after graduation and sign professional contracts with teams. The European model develops athletes primarily through sports clubs where players are recruited young, trained by professional volunteers, and may be promoted based on sporting merit, which may result in signing professional contracts in their teens. Young players are typically amateurs and from the grassroots, and training is largely separate from formal education.

A Cordon Sanitaire policy is an informal commitment to exclude extremist political parties from forming coalitions. Examples include the exclusion of the Front National in France, True Finns (The Finnish Far Right) from Finland, or the call to ban far-right Alternative for Germany (AfD).

Vào ngày 18 tháng 6, 2026, Hoa Kỳ và Iran đã ký thỏa thuận tạm hoãn xung đột. Thỏa thuận này bao gồm lệnh ngừng bắn giữa hai bên trong vòng 60 ngày, việc gỡ bỏ tất cả các trừng phạt kinh tế lên Iran từ Hoa Kỳ, việc 300$ tỷ đô (được tài trợ bởi các công ty tư nhân và đồng minh tại Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh) được sử dụng để tái xây dựng tại Iran, việc Iran cho phép các tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, việc Iran được phép phát triển hệ thống tên lửa đạn đạo, và việc Iran sẽ tiếp tục thỏa thuận để phi hạt nhân hóa vũ trang.

Từ năm 1989, Iran đã được cai trị bởi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người không chỉ nắm quyền cao nhất trong hệ thống chính trị Iran mà còn là nguyên thủ tối cao về tôn giáo. Đồng thời, ông cũng là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Trong suốt gần 40 năm ông giữ các chức vụ này, tuy có sự hưởng ứng từ một bộ phận người dân nhất định, Khamenei chịu nhiều chỉ trích đáng kể cả từ nội bộ quốc gia và từ cộng đồng quốc tế về. Những chỉ trích này bao gồm nhưng không giới hạn ở việc vi phạm nhân quyền, phát triển vũ khí hạt nhân, và sử dụng không hợp lý tài nguyên quốc gia. Vào ngày 1/3/2026, có thông tin từ một số đáng kể các kênh thông tin chính thống của Iran rằng Khamenei đã chết sau khi thủ đô Tehran của Iran bị Mỹ và Israel ném bom. Lập tức, Iran phản hồi mãnh liệt bằng việc phóng tên lửa và UAV nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Trong các ngày sau, đã xuất hiện nhiều thông tin cho rằng Mỹ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến quyết liệt nhằm đánh sập chính quyền ở Tehran.

Tại Việt Nam, chương trình giáo dục phổ thông là chương trình dành cho các cấp Tiểu học, Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông, với mục tiêu phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của học sinh; trang bị kiến thức nền tảng, kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp; đồng thời chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên bậc cao hơn hoặc tham gia thị trường lao động. Trong bối cảnh của trận tranh biện này, “tranh biện học thuật” được hiểu là hoạt động học tập và rèn luyện tranh biện dựa trên các bộ luật thi đấu quốc tế chính thức và phổ biến như British Parliamentary (BP), World Schools Debating Championship (WSDC) hay Asian Parliamentary (AP).

Năm 1919, Chính phủ Liên Xô phát động chiến dịch "Likbez" (Xóa sổ mù chữ) với quy mô chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Tại các vùng bộ tộc du mục miền viễn đông và Trung Á, để đạt được mục tiêu phổ cập giáo dục khẩn cấp, chính quyền đã bắt buộc tách hàng triệu trẻ em bản địa khỏi gia đình và đưa vào các trường nội trú tập trung do nhà nước quản lý. Tại đây, trẻ em được nuôi ăn học miễn phí, dạy đọc viết và khoa học hiện đại, nhưng bị cấm tuyệt đối thực hành lối sống du mục, cấm nói tiếng bản địa và cấm tham gia các nghi lễ tôn giáo truyền thống của bộ tộc.

Đầu thế kỷ 20, các biện pháp tránh thai bị coi là bất hợp pháp và vô đạo đức tại Mỹ và châu Âu. Margaret Sanger, người tiên phong của phong trào kiểm soát sinh đẻ, đã tuyệt vọng tìm kiếm sự ủng hộ. Để có được nguồn tài trợ và tính chính danh khoa học, bà đã quyết định liên minh với phong trào Thuyết Ưu sinh (Eugenics) – một trào lưu khoa học đương thời tin rằng nhân loại cần "cải thiện nòi giống" bằng cách hạn chế sinh sản ở những người "kém cỏi" (người nghèo, người khuyết tật, dân tộc thiểu số). Sự liên minh này đã giúp hợp pháp hóa thuốc tránh thai thành công, mở ra kỷ nguyên giải phóng phụ nữ, nhưng cũng gián tiếp dọn đường cho các luật triệt sản cưỡng bức tàn nhẫn đối với các nhóm yếu thế trong nhiều thập kỷ sau đó.

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Cộng đồng tranh biện về mặt lý thuyết nên được xem là trung lập về mặt ý thức hệ bởi vì đây là nơi mọi người nên được thể hiện tiếng nói của bản thân một cách an toàn nhất. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng nó mang tính thiên lệch về tư tưởng cánh tả do chính cấu trúc và tiêu chí đánh giá hiện nay của nó. Tranh biện thường ưu tiên các tác động như giảm thiểu tổn hại, bảo vệ nhóm yếu thế, tính bao hàm và bình đẳng, những khuôn mẫu vốn có xu hướng gắn với lập trường tiến bộ của cánh tả. Bên cạnh đó, các motion phổ biến thường xoay quanh những chủ đề như nữ quyền, biến đổi khí hậu hay quyền con người, nơi các lập luận theo hướng cánh tả thường có lợi thế về các giá trị đạo đức mang lại. Ngoài ra, các giám khảo thường đánh giá cao các lập luận dựa trên tác động đến nhóm dễ bị tổn thương, khiến những lập luận theo hướng cánh hữu dễ bị bất lợi nếu không thích nghi với tiêu chí này. Dù tranh biện không trực tiếp loại trừ các quan điểm cánh hữu, cấu trúc hiện tại của nó có thể đang vô tình ưu ái một hệ tư tưởng nhất định.

World Cup 2026 sẽ được đồng đăng cai bởi Mỹ, Canada và Mexico, trong đó Mỹ là quốc gia tổ chức phần lớn các trận đấu. Trước thềm giải đấu, Mỹ đang xem xét áp dụng một chính sách nhập cư đặc biệt, yêu cầu công dân từ một số quốc gia (chủ yếu tại châu Phi và các nước đang phát triển có tỷ lệ ở lại trái phép cao) phải đóng một khoản tiền cọc lên tới 15.000 USD khi xin visa nhập cảnh. Khoản tiền này nhằm mục đích trang trải chi phí an ninh, trục xuất hoặc xử lý pháp lý trong trường hợp cá nhân vi phạm luật di trú. Khoản cọc sẽ được hoàn trả đầy đủ ngay sau khi cổ động viên có xác nhận xuất cảnh khỏi nước chủ nhà đúng thời hạn.

Ali Hosseini Khamenei là một giáo sĩ và chính trị gia người Iran, từng giữ chức Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 cho đến khi bị Israel và Hoa Kỳ ám sát năm 2026.