Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

A là một người đàn ông sống trong thị trấn Sixseven, một nơi tưởng chừng hoàn hảo nhưng thực chất là một trường quay truyền hình khổng lồ. Toàn bộ cuộc đời A, từ khi sinh ra, đã bị dàn dựng và phát sóng 24/7 cho hàng triệu khán giả trên thế giới, trong khi bản thân anh hoàn toàn không hay biết. Mọi mối quan hệ xung quanh A, gia đình, bạn bè, công việc, đều là diễn viên hoặc tình huống được sắp đặt nhằm giữ anh ở lại trong vòng kiểm soát của chương trình. Khi A dần nhận ra những dấu hiệu bất thường và sự thật về cuộc sống của mình, anh phải đối mặt với một lựa chọn mang tính tồn tại: tiếp tục sống trong một thế giới giả tạo nhưng an toàn, hay rời bỏ tất cả để bước vào thế giới thật, một nơi không ai đảm bảo hạnh phúc, nhưng anh có quyền tự do và quyền được là chính mình.

Theo Lee Edelmen trong tác phẩm No Future, toàn bộ chính trị và xã hội loài người đều xoay quanh hình ảnh 'Đứa trẻ' (The Child). Mọi thứ chúng ta làm (tiết kiệm, bảo vệ môi trường, xây dựng luật pháp) đều được biện minh là 'vì thế hệ tương lai'. Theo Edelman, cộng đồng LGBTQ+ nên chấp nhận vị thế 'không có tương lai' để phá vỡ sự áp đặt của xã hội thay vì cố gắng chứng minh khả năng nuôi con tốt.

Truyện kể rằng Gyges - một kẻ chăn cừu - sau một cơn bão lớn làm mặt đất rung chuyển, đã tìm thấy một chiếc nhẫn từ một chiếc hố. Sau đó, Gyges phát hiện ra phép lạ từ chiếc nhẫn: mỗi khi hắn lật nhẫn vào trong lòng bàn tay, hắn trở nên tàng hình. Gyges xoay xở để được chọn là một trong số các sứ giả được gửi về kinh yết kiến nhà vua. Nhờ chiếc nhẫn huyền diệu, Gyges thành công trong việc quyến rũ hoàng hậu, rồi cả hai cùng giết vua Lydia và chiếm đoạt ngai vàng. Câu chuyện nêu ra một cách diễn giải về con người và nghĩa vụ đạo đức: nếu con người có thể sống sai trái mà không bị phát giác, họ sẽ không chọn sống chính nghĩa một cách tự nguyện.

Người ngoài chính trị là một người chưa từng đảm nhận vị trí quan trọng trong lĩnh vực chính trị. Họ có thể xuất thân từ các lĩnh vực như kinh doanh, hoạt động xã hội, giải trí, hoặc các lĩnh vực khác ngoài chính trị.

Đầu thế kỷ 20, các biện pháp tránh thai bị coi là bất hợp pháp và vô đạo đức tại Mỹ và châu Âu. Margaret Sanger, người tiên phong của phong trào kiểm soát sinh đẻ, đã tuyệt vọng tìm kiếm sự ủng hộ. Để có được nguồn tài trợ và tính chính danh khoa học, bà đã quyết định liên minh với phong trào Thuyết Ưu sinh (Eugenics) – một trào lưu khoa học đương thời tin rằng nhân loại cần "cải thiện nòi giống" bằng cách hạn chế sinh sản ở những người "kém cỏi" (người nghèo, người khuyết tật, dân tộc thiểu số). Sự liên minh này đã giúp hợp pháp hóa thuốc tránh thai thành công, mở ra kỷ nguyên giải phóng phụ nữ, nhưng cũng gián tiếp dọn đường cho các luật triệt sản cưỡng bức tàn nhẫn đối với các nhóm yếu thế trong nhiều thập kỷ sau đó.

James Talarico và Jasmine Crockett là hai ứng viên tranh suất đề cử của đảng Dân chủ Mỹ để tranh cử Thượng nghị sĩ đại diện cho bang Texas vào tháng 11 năm nay. Nếu giành được ghế Thượng nghị sĩ bang Texas, đảng Dân chủ có khả năng cao giành được quyền kiểm soát cả 2 viện trong Quốc hội Mỹ, qua đó tạo thế đối trọng với quyền lực hành pháp của Tổng thống Donald Trump. Hai ứng viên có lập trường chính sách giống nhau, đều ủng hộ các chính sách tiến bộ, trung tả. Trong quá trình tranh cử, Talarico và Crockett đã xây dựng hai nhân cách và phong cách chính trị gần như đối lập với nhau. Talarico đã tận dụng bản dạng cá nhân là một người đàn ông da trắng, một sinh viên chủng viện theo Giáo hội Trưởng lão, một nhánh nhỏ của Thiên Chúa Giáo. Anh theo đuổi phong cách “chính trị của tình yêu”, nhấn mạnh sự hòa giải, thống nhất, thương yêu và thấu cảm lẫn nhau. Trong khi đó, Crockett, với tư cách là một người phụ nữ da màu, gây chú ý với những nỗ lực tấn công và đối đầu công khai với các chính trị gia Cộng hòa nhằm vận động những cử tri nhiệt thành và bất mãn. Talarico đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ vào ngày 3/3. Mới đây, vào ngày 26/5, đảng Cộng hoà đã bầu chọn Ken Paxton, một ứng cử viên có phong cách tương đồng với Crockett, làm đối thủ của anh.

Chế độ kỹ trị là một mô hình chính phủ trong đó các nhà lãnh đạo được lựa chọn dựa trên năng lực chuyên môn và kỹ thuật, thay vì thông qua bầu cử phổ thông.

Lập trường mang tính truyền thống có thể tồn tại ở nhiều mức độ khác nhau dựa trên bối cảnh, nhưng cơ bản đều có điểm chung nhất định: đề cao giá trị gia đình và mô hình gia đình 1 vợ 1 chồng truyền thống, đề cao vai trò giới và sự khác biệt tự nhiên giữa nam với nữ (VD: truyền tải thông điệp rằng phụ nữ có thể làm lãnh đạo mà không từ bỏ thiên chức làm mẹ, đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ sinh con đối với gia đình truyền thống, khuyến khích phụ nữ sinh đẻ và đóng góp nhiều hơn vào cuộc sống trong gia đình, không ủng hộ việc mở rộng quyền hôn nhân đồng giới,...)

Bóng bầu dục là bộ môn phổ biến và được theo dõi nhiều nhất tại Mỹ. Trong đó, trận Super Bowl, trận chung kết của Giải Bóng Bầu dục Mỹ (National Football League) thường xuyên là chương trình TV có nhiều lượt xem nhất trong năm, với trung bình khoảng hơn 100 triệu người xem trực tiếp chỉ tại Mỹ. Vì thế, trận Super Bowl không chỉ đơn thuần là một sự kiện thể thao, mà là một sự kiện văn hóa quan trọng với người dân Mỹ. Chương trình Halftime Show là chương trình âm nhạc giải trí diễn ra vào giờ nghỉ giữa giờ của mỗi trận Super Bowl, kéo dài khoảng 15 phút và thường được biểu diễn bởi những nghệ sĩ nổi tiếng nhất. Đây cũng thường xuyên là một trong những sự kiện âm nhạc lớn nhất trong năm, với lượt người xem tương đương trận Super Bowl. Tuy nhiên trong những năm gần đây, chương trình Halftime Show đang có xu hướng chính trị hóa, khi các màn trình diễn và thể hiện đang chứa nhiều thông điệp, phong cách, và quan điểm chính trị của cá nhân nghệ sĩ mạnh mẽ hơn. Xu hướng này có thể được nhận thấy qua màn trình diễn của Kendrick Lamar vào năm 2025 với các thông điệp về phân biệt chủng tộc, tính định danh của người Mỹ Phi, và cấu trúc quyền lực - xã hội Hoa Kỳ; hay qua màn trình diễn của Bad Bunny năm 2026 hoàn toàn bằng tiếng Tây Ban Nha với thông điệp về tính định danh của người Mỹ - Latin và Puerto Rican, chống chủ nghĩa thực dân, và bất bình đẳng xã hội.

Năm 1904, Phan Bội Châu thành lập Duy Tân hội, tôn Kỳ Ngoại hầu Cường Để làm minh chủ, hướng tới mục tiêu đánh đuổi thực dân Pháp và xây dựng thể chế Quân chủ lập hiến theo mô hình của Nhật Bản lúc bấy giờ. Tuy nhiên, bối cảnh chính trị khu vực sau đó có nhiều biến động: Nhật Bản thỏa hiệp với Pháp trục xuất phong trào Đông Du (1908) và Cách mạng Tân Hợi nổ ra lật đổ chế độ phong kiến, lập ra nhà nước Trung Hoa Dân Quốc (1911). Trước những sự kiện này, vào tháng 5/1912, Phan Bội Châu cùng các cộng sự tuyên bố giải tán Duy Tân hội để thành lập Việt Nam Quang Phục hội. Tổ chức mới chính thức từ bỏ mục tiêu Quân chủ lập hiến, đề ra tôn chỉ: "Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam".

Thuyết hư vô chính trị là niềm tin cho rằng hệ thống chính trị hiện tại đã thâm căn cố đế trong sự bất toàn đến mức mọi nỗ lực tham gia theo cách chính thống (như đi bầu cử, vận động hành lang, biểu tình ôn hòa) đều trở nên vô nghĩa. Những người theo chủ nghĩa này tin rằng sự tham gia của người dân không mang lại thay đổi thực chất, mà chỉ đang vô tình khoác lên một lớp áo "chính danh giả tạo" để duy trì quyền lực cho giới cầm quyền. Một nền dân chủ bất toàn là nơi hệ thống chính trị vẫn đảm bảo các cơ chế dân chủ nền tảng (bầu cử tự do, đa đảng phái), nhưng bị khiếm khuyết nghiêm trọng về mặt thực chất, và tồn tại những rào cản hệ thống như sự thao túng của các nhóm lợi ích, tham nhũng, hay văn hóa chính trị yếu kém.

Si mê là trạng thái tâm lý cực đoan, nơi một cá nhân bị ám ảnh cưỡng chế bởi một người thương cụ thể, khao khát được đáp lại tình cảm đến mức đau đớn thể xác và tinh thần. Trong bối cảnh này, bạn đang bị giam cầm trong trạng thái đó, nhưng mối quan hệ thực tế chỉ là một chuỗi những sự lạnh nhạt, mập mờ và tàn nhẫn; bạn biết rõ người thật sẽ không bao giờ yêu bạn. Một công nghệ thần kinh mang tên Pygmalion ra đời, cung cấp một giải pháp triệt để: một kén nuôi dưỡng sinh học cho phép ý thức con người di cư vĩnh viễn vào một thực tại mô phỏng. Tại đây, hệ thống kiến tạo một Bản sao Tâm thức của người thương với ngoại hình và ký ức y hệt bản gốc, nhưng được lập trình để thấu hiểu và yêu bạn vô điều kiện, xóa bỏ mọi sự bất định của thế giới thực. Khi lựa chọn kích hoạt, cơ thể vật lý của bạn sẽ rơi vào trạng thái thực vật vĩnh viễn và được duy trì sự sống trong kén bằng dung dịch dinh dưỡng. Trong khi đó, ý thức của bạn sẽ hoàn toàn cắt đứt liên kết với thực tại; bạn sẽ quên mất rằng đây là một thế giới giả lập và sống trọn kiếp người trong hạnh phúc bên cạnh người tình hoàn hảo đó.

Kẻ lót đường là người bị coi là đang ở vị thế bất lợi và được dự đoán sẽ thất bại. Hạt giống số một là người được phần đông cho là sẽ chiến thắng hoặc thành công.

"Phổ chính trị tả - hữu là một thước đo các quan điểm và tư tưởng chính trị, sắp xếp chúng từ khuynh hướng tự do và cấp tiến (tả) đến bảo thủ và truyền thống (hữu). Nói cách khác, phổ này không nói ai đúng hay sai, mà cho thấy mức độ thay đổi xã hội mà một người hoặc một nhóm mong muốn: Càng về bên tả, càng muốn thay đổi và cải cách xã hội; Càng về bên hữu, càng muốn duy trì trật tự và giá trị hiện có."