Moji Motions

Cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và hiện đại hóa, các tôn giáo bản địa ở Châu Á (đặc biệt là Phật giáo) đứng trước các phong trào biến đổi sâu rộng với hai khuynh hướng chính. Khuynh hướng phổ biến là khuynh hướng hiện đại, bao gồm nhưng không giới hạn việc: - Giảm bớt các nghi lễ cúng bái, tín ngưỡng dân gian; tập trung vào việc học tập, nghiên cứu giáo lý và kinh điển. - Nhấn mạnh tôn giáo như một hệ thống triết học, đạo đức, có tính logic và phù hợp với khoa học. - Đưa tôn giáo tham gia trực tiếp vào việc mở trường học, làm từ thiện, xuất bản báo chí và các hoạt động xã hội. (Ví dụ: Phong trào Chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam, Phật giáo Minh Trị ở Nhật Bản, cải cách của Thiền sư Thái Hư ở Trung Quốc). Ở một vài trường hợp khác, các nhóm tôn giáo địa phương đi theo khuynh hướng bảo tồn hoặc quy nguyên, bao gồm nhưng không giới hạn việc: - Giữ nguyên các nghi lễ truyền thống, hoạt động cúng lễ dân gian và cấu trúc quản lý tâm linh tại các chùa/đền địa phương. - Từ chối việc điều chỉnh giáo lý theo các tiêu chuẩn tư duy hoặc mô hình tôn giáo từ Phương Tây.

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Các loài động vật được thuần hoá bỗng dưng có khả năng tư duy và giao tiếp như con người. Phần lớn chúng bày tỏ mong muốn chấm dứt sự tồn tại của mình.

Thời vua Lý Thái Tông (1028 - 1054) là khúc giao thời rực rỡ, đưa xã hội thoát ly khỏi dư chấn chiến tranh và nạn cát cứ để bước vào kỷ nguyên thống nhất. Khi bắt đầu triều đại, các thế lực địa phương và các dòng tộc lớn tuy không còn nắm sức mạnh quân sự riêng biệt nhưng các thủ lĩnh địa phương vẫn có thể nổi dậy và tranh giành quyền lực hoặc đòi quyền tự trị. Hơn nữa quy tắc truyền ngôi chỉ mới bắt đầu thống nhất để ngăn chặn việc tranh chấp đẫm máu giữa các hoàng tử và các thế lực ngoại thích. Hình Thư triều nhà Lý là bộ luật đầu tiên của Việt Nam được ban hành bởi vua Lý Thái Tông năm 1042, là tiền đề cho tư duy lập pháp của đất nước sau này. Bộ luật này mang tính thống nhất cao, đề cao vị thế vua và hoàng gia, chú trọng tạo điều kiện cho sự phát triển văn minh nông nghiệp nước nhà,... Phật giáo thời Lý là Quốc giáo, ảnh hưởng chi phối đến cả chính trị và pháp luật. Vua Lý Thái Tông và các vua đời sau lấy sự từ bi và "đức trị" làm gốc. Nhiều điều luật cho phép người già, trẻ nhỏ hoặc người phạm tội nhẹ được nộp tiền chuộc tội thay vì chịu hình phạt thể xác (như chịu trượng, tù đày), giảm nhẹ hình phạt hoặc hoãn thi hành án cho người đang chịu tang (đặc biệt là tang cha mẹ), nhà vua cũng thường xuyên ban lệnh đại xá, giảm án cho tù nhân nhân các dịp lễ hội Phật giáo lớn hoặc khi xây dựng chùa chiền để tích đức cho quốc gia. Tuy nhiên, một số sử gia về sau này phê phán rằng luật pháp vì đề cao sự độ tha mà có nhiều lỗ hổng, nhà vua vì lòng trắc ẩn của đạo Phật mà tha bổng những kẻ nguy hại, bỏ qua sự nghiêm minh của pháp luật và trọng trách với quốc gia. Như khi Nùng Trí Cao làm phản, Lý Thái Tông bắt được không giết mà lại phong tước Thái bảo, gián tiếp dẫn đến Nùng Trí Cao có cơ hội tiếp tục phản nghịch gây tai hoạ. Hay cũng có phê phán cho rằng các đời vua Lý thiên vị Phật Giáo mà bỏ qua nghĩa lớn với đất nước, như vua Lý Thần Tông quy công đánh giặc cho Phật và đạo, đi các chùa quán lạy tạ mà không uý lạo tướng sĩ.

Năm 1632, Galileo Galilei xuất bản cuốn Đối thoại về Hai Hệ Thống Thế Giới, bảo vệ Thuyết Nhật tâm. Đây là học thuyết thiên văn khẳng định Mặt Trời là trung tâm của Hệ Mặt Trời, và Trái Đất cùng các hành tinh khác quay quanh nó. Giáo hội Công giáo cấm ông ủng hộ học thuyết này từ năm 1616, vì nó mâu thuẫn trực tiếp với Kinh Thánh và giáo lý chính thống. Galileo bị triệu tập ra trước cơ quan xét xử tối cao của Giáo hội, có quyền tra tấn và tử hình. Dù vậy, Galileo vẫn hoàn toàn tin vào học thuyết này và tầm quan trọng của nó với nền khoa học thế giới. Lúc đó, Galileo đã 69 tuổi, sức khỏe đã yếu, và đang đối mặt với án tù chung thân hoặc tử hình. Ông có vô vàn bản thảo chưa hoàn thành, những người học trò cần ông, và mạng lưới các nhà khoa học trên khắp châu Âu đang trông đợi ông. Việc phủ nhận Thuyết nhật tâm đồng nghĩa với việc công khai tuyên bố phát hiện cốt lõi trong cuộc đời mình là sai. Galileo sau cùng đã phủ nhận Thuyết Nhật tâm. Ông bị quản thúc tại gia trong chín năm còn lại của cuộc đời, và trong thời gian đó, ông đã hoàn thành một trong những tác phẩm được coi là vĩ đại nhất lịch sử loài người: cuốn Hai Khoa Học Mới (1638), đặt nền tảng toán học cho hai lĩnh vực hoàn toàn mới vào thời điểm đó: khoa học vật liệu và khoa học chuyển động. Đây chính là tiền thân trực tiếp của Principia, tác phẩm vĩ đại nhất của Newton.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Dựa trên học thuyết của Thánh Augustine, Giáo hội Công giáo Rôma tin rằng tất cả con người sinh ra đều kế thừa Tội Nguyên Tổ (peccatum originale). Do Adam và Eva chọn làm trái lời Thiên Chúa, con cháu của họ, tức nhân loại, chịu hệ quả (reatus) là mất đi sự bất tử. Nhưng bên cạnh đó, nhân loại còn chịu cả phần tội khiên (culpa) của Adam. Từ đó, mọi đứa trẻ sinh ra đã mắc tội lỗi, bị vấy bẩn, mất Ân sủng của Chúa (charis), và có khuynh hướng tha hóa hướng về Dục vọng (concupiscence). Từ giây phút chào đời, hành trình tôn giáo của con người là sự Chuộc Tội và kiếm tìm sự Cứu rỗi (apolutrosis). Trong Chính thống Ki-tô giáo Đông Phương hay Do Thái Giáo, con người vẫn mất đi sự bất tử tại Vườn Địa đàng như hình phạt chung (reatus) cho hành động của Adam và Eva. Tuy nhiên, từng con người sau hai Nguyên Tổ được sinh ra vẫn là một bản thể hoàn hảo, thuần khiết của Chúa, không bị ảnh hưởng bởi tội khiên (culpa) của tổ tiên mình. Đặc biệt trong Do Thái Giáo, con người có cả khuynh hướng Thiện (yetzer hara) và Ác (yetzer hatov). Và vì vậy, hành trình tôn giáo của con người là hướng tới cái Thiện và tái hợp với Chúa (Teshuva - Do Thái Giáo) hay để gìn giữ và trở thành hình ảnh phản chiếu chân thực của Chúa (Theosis - Chính thống Đông Phương Giáo).

Đấng cứu thế là một nhân vật được các nhà tiên tri báo trước là sẽ được phái xuống trần gian để giải cứu nhân loại, thiết lập công lý, và mang lại bình an.

Haute Couture (tiếng Pháp nghĩa là "may đo cao cấp") là thuật ngữ chỉ việc thiết kế thời trang cao cấp, độc quyền và được thiết kế bởi các nhà thiết kế được coi là danh giá. Các mẫu thời trang được trình diễn tại Haute Couture đại diện cho đỉnh cao của thời trang nghệ thuật và có ảnh hưởng lớn đến xu hướng thời trang toàn cầu, truyền cảm hứng cho cả thời trang ứng dụng và văn hóa đại chúng.

Mặt trận giải phóng động vật (Animal Liberation Front) là một tổ chức vận động bảo vệ và thực hành quyền động vật. Chiến lược của ALF bao gồm nhưng không giới hạn những hành động bạo lực hay bất hợp pháp. Một số hành động từ tổ chức này bao gồm việc phá huỷ những cơ sở vật chất từng được sử dụng để tra tấn/giết mổ động vật, phá huỷ các phòng thí nghiệm động vật, vi phạm quyền riêng tư bằng việc bí mật ghi lại bằng chứng về những hành động bạo hành động vật, v.v.

Vào năm 2013, trong một buổi họp báo trên máy bay từ Rio de Janeiro về Vatican, Giáo hoàng Phanxicô được hỏi về một linh mục có xu hướng đồng tính. Ngài trả lời: “Nếu một người đồng tính đang tìm kiếm Thiên Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà phán xét họ?” (Who am I to judge?). Câu nói này được giới truyền thông quốc tế ca ngợi là bước ngoặt về thái độ mục vụ của Giáo hoàng – thể hiện sự khoan dung, giảm nhẹ tính phán xét truyền thống của Giáo hội Công giáo đối với cộng đồng LGBT đồng thời thể hiện xu hướng hạn chế các phát ngôn can thiệp vào các vấn đề tranh cãi toàn cầu của Giáo Hội. Tuy nhiên, Giáo hoàng Phanxicô không thay đổi giáo lý chính thức của Giáo hội, vốn vẫn bảo thủ về hôn nhân và hành vi tình dục.

Trong một nỗ lực nhằm giải quyết vấn đề lông rụng trong nhà và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, Tổ chức Bảo vệ Lông Việt Nam (TBLVN) đã khởi động chương trình ""Đổi Lông Lấy Quà"". Theo chương trình này, người dân có thể thu gom lông rụng của thú cưng, lông trên quần áo, hoặc thậm chí lông của chính họ để đổi lấy các phần thưởng hấp dẫn như phiếu mua sắm, thực phẩm hoặc sản phẩm làm đẹp. Các nhà nghiên cứu sinh học từ Viện Tái Chế Sinh Học Quốc Gia (VTSHQG) đã chứng minh rằng lông có thể tái sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm hữu ích như vải sinh học, giấy tái chế, hoặc thậm chí làm nguyên liệu thay thế trong ngành xây dựng. Tuy nhiên, chương trình cũng gặp nhiều tranh cãi, đặc biệt về việc một số người tham gia cạo trọc để tích lông nhanh hơn, dẫn đến các vấn đề xã hội không mong muốn. Bạn có nghĩ rằng mình có ý chí tự do khi đọc mấy dòng này không?

Chủ nghĩa Duy Con Người (Anthropocentrism) là học thuyết cho rằng con người là trung tâm của mọi sự vật/ sự việc, và là thực thể quan trọng nhất trong vũ trụ. Học thuyết này thường được sử dụng để đánh giá/ diễn giải thế giới dựa trên các giá trị và kinh nghiệm của con người. Trong các cuộc thảo luận về quyền động vật, Chủ nghĩa Duy Con người thường được biểu hiện qua các đánh giá của con người về quyền động vật dựa trên các giá trị giống con người (i.e. trí thông minh, khả năng cảm nhận, etc.) và các thang đạo đức của con người. Các ví dụ bao gồm, nhưng không giới hạn: việc cho rằng có thiên đàng dành cho chó mèo, việc đề cao khả năng trí nhớ và cảm xúc của voi, việc nhấn mạnh khả năng cảm nhận nỗi đau của các động vật cấp thấp như cá, việc ví việc đập muỗi như sát sinh. Ngược lại với chủ nghĩa duy con người cũng tồn tại các chủ nghĩa khác như chủ nghĩa sinh thái (eco-centrism), cho rằng con người là một phần bình đẳng trong mạng lưới sự sống, yêu cầu con người cần cân nhắc tác động của hành động lên toàn bộ hệ sinh thái và thay đổi cách ứng xử, từ việc khai thác tài nguyên vô hạn sang tôn trọng và bảo vệ đa dạng sinh học cũng như sự cân bằng tự nhiên. Theo đó, chủ nghĩa sinh thái chỉ trích việc ưu tiên các loài nhất định vì sự tương đồng của chúng với con người, cũng như phản đối quan niệm rằng "bảo vệ môi trường là vì tương lai con em chúng ta," mà cho rằng mà cho rằng mọi thành phần trong tự nhiên đều có giá trị riêng, cần được tôn trọng và bảo vệ ngay ở hiện tại, không chỉ vì lợi ích lâu dài của loài người.

Chiến lược "Thách thức người dẫn đầu": Các doanh nghiệp cạnh tranh và tấn công trực tiếp vào doanh nghiệp dẫn đầu cùng các đối thủ khác để tăng thêm thị phần. Chiến lược "Theo sau thị trường": Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng và chấp nhận thay đổi theo xu hướng chung của thị trường, một số biểu hiện của chiến lược theo sau thị trường có thể kể đến như sao chép hoặc cải tiến nhưng bán ở các thị trường hoặc phân khúc khác.

Khổ tu thường được thực hành trong các bối cảnh tâm linh và tôn giáo, bao gồm việc kiêng khem tuyệt đối những tiện nghi, từ bỏ hoàn toàn các vật chất, ham muốn về tình dục hoặc các nhu cầu khác, kiêng ăn trong khoảng thời gian dài để tập trung vào sự phát triển tinh thần hoặc sám hối.