Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Đầu thế kỷ 20, các biện pháp tránh thai bị coi là bất hợp pháp và vô đạo đức tại Mỹ và châu Âu. Margaret Sanger, người tiên phong của phong trào kiểm soát sinh đẻ, đã tuyệt vọng tìm kiếm sự ủng hộ. Để có được nguồn tài trợ và tính chính danh khoa học, bà đã quyết định liên minh với phong trào Thuyết Ưu sinh (Eugenics) – một trào lưu khoa học đương thời tin rằng nhân loại cần "cải thiện nòi giống" bằng cách hạn chế sinh sản ở những người "kém cỏi" (người nghèo, người khuyết tật, dân tộc thiểu số). Sự liên minh này đã giúp hợp pháp hóa thuốc tránh thai thành công, mở ra kỷ nguyên giải phóng phụ nữ, nhưng cũng gián tiếp dọn đường cho các luật triệt sản cưỡng bức tàn nhẫn đối với các nhóm yếu thế trong nhiều thập kỷ sau đó.

Trong phạm vi trận tranh biện này, việc gắn liền sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) với hình tượng nữ giới bao gồm việc gán cho AI giọng nói, ngoại hình, tên gọi, cá tính hoặc sử dụng hình ảnh phụ nữ để đại diện, quảng bá hoặc nhân cách hóa sản phẩm AI. Ví dụ: các trợ lí ảo Siri, Alexa, Cortena mặc định dùng giọng nữ; các robot như Sophia, Erica có avatar nữ, tên nữ, và persona nữ; sản phẩm mắt kính AI Meta Glasses kết hợp với Kylie Jenner, v.v.

Chuyển giao trách nhiệm kiểm soát nhập cư (externalization of immigration): chính sách trong đó các quốc gia phát triển chuyển giao việc quản lý biên giới và người di cư sang các nước thứ ba. Thay vì xử lý tại quốc gia đến, các bên tìm cách ngăn chặn, kiểm tra hoặc tiếp nhận người xin tị nạn ở bên ngoài lãnh thổ của họ. Nhiều người di cư và người xin tị nạn từ châu Phi và Trung Đông đi qua Bắc Phi để tới châu Âu, đặc biệt bằng đường biển qua Địa Trung Hải. Để hạn chế số người đến lãnh thổ châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) và một số quốc gia thành viên đã hợp tác với các quốc gia như Libya, Tunisia, Ai Cập, Morocco và Mauritania.

Trong phạm vi trận tranh biện này, "có gu" được hiểu là khả năng đánh giá, lựa chọn và thưởng thức các sản phẩm, nghệ thuật, thời trang, ẩm thực hoặc phong cách sống dựa trên những tiêu chuẩn về thẩm mỹ hoặc văn hóa, thay vì chỉ đơn thuần dựa trên giá cả hay mức độ phổ biến.

Đồng euro kỹ thuật số là một đồng tiền số được phát hành bởi Ngân hàng Trung Ương châu Âu, có giá trị pháp định như tiền mặt, được sử dụng như một phương tiện thanh toán miễn phí cho tất cả mọi người và được chấp nhận trên tất cả vùng lãnh thổ của Châu Âu. Những đồng tiền này sẽ được giữ trong ví điện tử, và có thể sử dụng cho tất cả các thanh toán điện tử thông thường – tại cửa hàng địa phương, trực tuyến, cho bạn bè – bằng điện thoại hoặc thẻ, cả khi có hoặc không có kết nối mạng.

Hệ thống vũ khí tấn công tự động (Lethal autonomous weapon systems - LAWS) là hệ thống vũ khí có khả năng nhắm mục tiêu và khởi xướng việc sử dụng vũ lực có khả năng gây chết người mà không cần sự giám sát trực tiếp của con người hay sự tham gia trực tiếp của con người vào việc ra quyết định gây chết người. Theo định nghĩa ở trên, các hệ thống vũ khí bán tự động có thể hiểu là có sự giám sát trực tiếp/tham gia trực tiếp của con người trong việc đưa ra quyết định gây chết người. Mức độ can thiệp của con người trong những cỗ máy (cả tự động và bán tự động) này có thể chia ra như sau: - Bán tự động (con người trong vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực – nhưng chỉ khi có sự cho phép của con người. - Tự động có giám sát (con người trong vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực mà không cần sự cho phép của con người nhưng được giám sát bởi một con người có thể can thiệp để ghi đè lên hệ thống. - Hoàn toàn tự động (con người ngoài vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực mà không cần sự cho phép, giám sát hoặc can thiệp của con người. Ví dụ thực tế của các hệ thống vũ khí tấn công tự động/bán tự động đang được sử dụng bao gồm nhưng không giới hạn: - Hệ thống vũ khí Phalanx (Raytheon – Hoa Kỳ) áp dụng trên biển và trên bộ. Trên biển, nó “tự động phát hiện, đánh giá, theo dõi, tham gia và thực hiện đánh giá tiêu diệt đối với tên lửa chống hạm và các mối đe dọa từ máy bay tốc độ cao”. Trên bộ, Phalanx đánh chặn “tên lửa, pháo và đạn cối trên không trước khi va chạm”. - HARPY (Israel Aerospace Industries – Israel) là một loại vũ khí chống bức xạ tự động hoàn toàn “được trang bị để săn lùng—tìm kiếm mục tiêu trong một khu vực được chỉ định, định vị và nhận dạng tần số của chúng, và tự động theo đuổi một cuộc tấn công từ mọi hướng, ở các cấu hình lặn nông hoặc dốc”. Nói một cách dễ hiểu, đây là một máy bay không người lái (UAV) tự động “bắn và quên” và là một tên lửa được thiết kế để phá hủy các cơ sở radar của đối phương. Nó không cần thông tin tình báo trước về vị trí của mục tiêu trước khi được phóng.

Tranh biện viên là những người thường xuyên hoặc đã từng thường xuyên tham gia các giải đấu tranh biện và cảm thấy gắn bó với tranh biện. Đa số các tranh biện viên coi tranh biện như một hoạt động ngoại khoá hoặc sở thích; họ có thể có công việc liên quan hoặc không liên quan đến tranh biện.

Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM, Carbon Border Adjustment Mechanism) là một loại thuế carbon áp dụng đối với các sản phẩm có cường độ phát thải carbon cao, chẳng hạn như thép, xi măng và một số loại điện năng, được nhập khẩu vào Liên minh châu Âu. Đây là một chính sách nhằm giải quyết vấn đề rò rỉ carbon và đảm bảo cạnh tranh công bằng trong thương mại quốc tế bằng cách điều chỉnh chi phí carbon đối với hàng nhập khẩu. Cơ chế này hoạt động bằng cách áp thuế carbon (tarrif) lên các sản phẩm nhập khẩu dựa trên lượng khí thải carbon phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này có nghĩa là nếu một quốc gia áp dụng các quy định nghiêm ngặt về phát thải carbon, họ có thể áp mức chi phí carbon tương đương lên các sản phẩm nhập khẩu từ những quốc gia có quy định lỏng lẻo hơn. Mục tiêu của CBAM là khuyến khích áp dụng các biện pháp giảm phát thải carbon trên toàn cầu và bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước khỏi cạnh tranh không lành mạnh do sự khác biệt về tiêu chuẩn môi trường. Liên minh châu Âu (EU) đang triển khai CBAM, với giai đoạn chính thức áp dụng từ năm 2026, trong khi giai đoạn chuyển tiếp hiện tại kéo dài từ năm 2023 đến 2025. Tuy nhiên, các quốc gia BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc) và nhiều nước đang phát triển khác đã bày tỏ sự phản đối đối với CBAM.

Nhật lên kế hoạch triển khai tên lửa phòng không tới đảo Yonaguni, cách Đài Loan khoảng 110 km, trong lúc gia tăng căng thẳng với Trung Quốc. "Quyết định triển khai tên lửa này có thể giúp giảm nguy cơ xảy ra tấn công vũ trang vào đất nước chúng ta. Quan điểm cho rằng động thái này sẽ làm gia tăng căng thẳng khu vực là không chính xác", Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi nói ngày 23/11 khi kết thúc chuyến thăm đảo tiền tiêu Yonaguni

"Các loài tiến hoá từ một tổ tiên chung được tập hợp lại thành một “chi”. Sư tử, hổ, báo và báo đốm là các loài khác nhau trong chi Panthera. Homo sapiens cũng vậy. Thế nhưng từ khá lâu, Homo sapiens có xu hướng coi mình tách biệt với các loài động vật và các họ hàng khác. Và trong 10000 năm trở lại đây, Homo Sapiens là loài người duy nhất còn tồn tại sau sự biến mất của các nhóm người khác. Một số loài người khác đã từng tồn tại là Homo rudoltensis (Đông Phi); Homo erectus (Đông Á); và Homo neanderthalensis (châu Âu và Tây Á). Trong số đó, có các loài người là các loài đã tồn tại trước cả chi Sapiens và một số đã từng tồn tại còn lâu hơn cả Sapiens hiện tại trong tiến trình lịch sử. "

Trong những năm gần đây, các chương trình giải trí xoay quanh các chủ đề xã hội gây tranh cãi đã xuất hiện ngày càng nhiều. Một ví dụ tiêu biểu là kênh YouTube "Jubilee", nổi tiếng với các series như Middle Ground và Surrounded. Các video trên kênh này thường đạt hàng triệu lượt xem với nội dung là các cu ộc tranh luận giữa hai phe có quan điểm trái ngược, chẳng hạn như: "Trump vs Harris 2024", "Nhà vận động Nữ quyền vs Nhà vận động Nam quyền", "Israel vs Palestine", "Hindu vs Muslim", v.v. Những cuộc tranh luận tại các chương trình này thường bị giới hạn về mặt thời gian và lượt nói. Người tham gia chương trình có xuất thân đa dạng và không cần phải nghiên cứu hay có chuyên môn về chủ đề họ tranh luận.

Cải cách chính trị chủ yếu bao gồm cải cách hệ thống bầu cử và hệ thống tư pháp, đảm bảo các giá trị của một nhà nước dân chủ. Cải cách kinh tế chủ yếu bao gồm việc dân chủ hóa, phát triển nền kinh tế và cải thiện phúc lợi của công dân.

Gần đây, Mỹ đã hạn chế khắt khe việc xuất khẩu chip bán dẫn và chip AI hiệu suất cao sang Trung Quốc, với mục đích nhằm ngăn chặn khả năng Trung Quốc sự ứng dụng vào quân sự và bảo vệ chính sự an ninh của nước mình. Các công ty bị ảnh hưởng, như NVIDIA - 1 trong những công ty sản xuất linh kiện bán dẫn đứng đầu thế giới, phải đối mặt với việc mất doanh thu do khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc - 1 trong những thị trường bán hàng lớn nhất của họ - bị hạn chế Chip bán dẫn là mạch điện tử nhỏ, được làm từ vật liệu bán dẫn như silicon, giúp điều khiển dòng điện. Chúng là "bộ não" của thiết bị điện tử, xử lý dữ liệu và thực hiện các chức năng phức tạp, từ điện thoại, máy tính đến thiết bị công nghệ cao. Các linh kiện sử dụng chip bán dẫn bao gồm nhưng không giới hạn như là CPU, GPU, RAM, card đồ họa, SSD,...

Trong bối cảnh của trận tranh biện, xu hướng "thượng đẳng của tranh biện viên” có thể hiểu là sự tự hào lớn về danh tính tranh biện viên của người đó vì những giá trị tích cực mà tranh biện mang lại như tư duy phản biện, sự tự tin trước đám đông, cái nhìn cấp tiến hay sự cập nhật kiến thức xã hội…Sự tự hào lớn này thường dẫn đến một số tranh biện viên có xu hướng chỉ muốn kết bạn với những người bạn tranh biện viên khác và không muốn tham gia thảo luận về vấn đề xã hội với những người không tham gia tranh biện.

For the purposes of the debate, 'radical environmentalism' refers to the use of aggression or disruption (e.g. vandalism, sabotage, civil disobedience) in the name of environmentalist campaigns. An example of 'radical environmentalism' was when members of the Just Stop Oil campaign vandalized Vincent van Gogh's "Sunflowers" in the National Gallery and subsequently glued their hands to the wall in 2022.

Vũ khí Sát thương Tự động là một loại hệ thống vũ khí sử dụng thiết bị cảm biến và thuật toán máy tính để xác định mục tiêu và kích hoạt vũ khí để tiếp cận và tiêu diệt mục tiêu. Điều này có thể được thực hiện một cách độc lập mà không cần sự điều khiển của con người. Vũ khí Sát thương Tự động có thể được sử dụng trên đường bộ, trên đường biển, dưới nước, và ngoài không gian vũ trụ.