Moji Motions

PactePacted transitions (chuyển đổi có thương lượng) là quá trình chuyển đổi từ chế độ độc tài quân sự sang dân chủ thông qua đàm phán giữa các elites của chế độ cũ (đặc biệt là quân đội) và lực lượng đối lập ôn hòa, nhằm đảm bảo một quá trình chuyển đổi hòa bình, có kiểm soát thay vì lật đổ bằng bạo lực. Những quá trình này thường bao gồm các thỏa thuận chính trị giữa hai bên, diễn ra dần dần để tránh sự sụp đổ đột ngột của nhà nước, đồng thời đi kèm với các điều khoản ân xá (amnesty) dành cho quân đội và quan chức chế độ cũ, đặc biệt liên quan đến các vi phạm nhân quyền. d transitions (chuyển đổi có thương lượng) là quá trình chuyển đổi từ chế độ độc tài quân sự sang dân chủ thông qua đàm phán giữa các elites của chế độ cũ (đặc biệt là quân đội) và lực lượng đối lập ôn hòa, nhằm đảm bảo một quá trình chuyển đổi hòa bình, có kiểm soát thay vì lật đổ bằng bạo lực. Những quá trình này thường bao gồm các thỏa thuận chính trị giữa hai bên, diễn ra dần dần để tránh sự sụp đổ đột ngột của nhà nước, đồng thời đi kèm với các điều khoản ân xá (amnesty) dành cho quân đội và quan chức chế độ cũ, đặc biệt liên quan đến các vi phạm nhân quyền.

Ngoại giao căn cứ quân sự" (military base diplomacy) là việc các nước đặt căn cứ quân sự tại một quốc gia khác, hoặc việc cho phép nước ngoài đặt căn cứ quân sự tại nước mình. Các hợp tác như vậy thường kèm theo các điều kiện về lợi ích kinh tế cho nước tiếp nhận, quyền lợi được bảo vệ lẫn nhau thông qua các hiệp ước, liên minh quân sự v.v... Hiện nay, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ v.v... đều có kế hoạch thúc đẩy đặt căn cứ quân sự tại nước ngoài.

Infoslide 1: Các lý thuyết quan hệ quốc tế phương Tây là các khái niệm, quan điểm và khung lý thuyết chi phối Quan hệ quốc tế, chủ yếu bắt nguồn từ các nước phương Tây như Hoa Kỳ và các quốc gia châu Âu. Các lý thuyết chủ đạo bao gồm chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự do, khế ước xã hội và nguyên tắc chủ quyền, v.v. cũng như các phương pháp và hướng tiếp cận con của các lý thuyết này. Infoslide 2: Các lý thuyết QHQT không xuất phát từ phương Tây có thể kể đến như như lý thuyết QHQT của Hồi giáo (bao gồm công lý (adl), tham vấn (shura), và hợp tác (ta'awun)), lý thuyết của Đế chế Ottoman về Hệ thống Millet (một hệ thống cho phép sự tồn tại chung của các nhóm dân cư đa dạng chủng tộc, sắc tộc trong một vùng lãnh thổ vì mỗi Millet (cộng đồng) được phép quản lý các công việc nội bộ của mình theo luật pháp và phong tục riêng), lý thuyết quan hệ của các quốc gia châu Phi tiền thực dân, v.v.

Sau nhiều năm suy thoái kinh tế và tình trạng nổi dậy gia tăng trong khu vực, lực lượng bảo vệ tổng thống của Niger đã thực hiện thành công một cuộc đảo chính chống lại tổng thống Mohamed Bazoum và thành lập chính quyền quân sự vào ngày 26 tháng 7 năm 2023. Biết rằng, chính quyền quân sự mới được một số lượng lớn người dân Niger ủng hộ, và rất sẵn sàng để thiết lập quan hệ ngoại giao, ngồi vào bàn đám phán với các bên liên quan. Cộng đồng kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) là một liên minh chính trị và kinh tế bao gồm 15 quốc gia Tây Phi. Tổ chức này có lịch sử lâu dài đối phó với các cuộc đảo chính quân sự trong khu vực: chẳng hạn như gửi lực lượng gìn giữ hòa bình đến Gambia sau cuộc đảo chính năm 2017 và áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Mali và Guinea sau cuộc đảo chính của họ vào năm 2021. Cho đến nay, họ đã lên án cuộc đảo chính ở Niger và đưa ra các biện pháp trừng phạt trong nước. Vào ngày 10/08/2023, ECOWAS tuyên bố đã chuẩn bị sẵn sàng lực lượng chiến đấu để tham chiến tại Niger và khôi phục chính quyền của tổng thống Bazoum.

Trong ô bảo hộ quân sự, nước bảo hộ cam kết bảo vệ và phòng vệ cho các nước khác trong trường hợp có đe dọa về quân sự. Ở chiều ngược lại, các nước khác cam kết không tiến hành hoạt động quân sự. Ví dụ như trong Hiệp ước Liên kết Tự do giữa Mỹ, Micronesia, Quần đảo Marshall và Palau, Mỹ nhận trách nhiệm quốc phòng cho các quốc gia này, nhưng không cho phép quân đội của họ hoạt động.

Info slide 1: “Thuyết chiến tranh chính nghĩa” (“Just War Theory”) là các nguyên tắc đạo đức nhằm giảm thiệt hại của chiến tranh. Trong lịch sử, các nguyên tắc này được chia thành 2 giai đoạn, ""công lý tiền chiến"" (“Jus ad bellum”) và ""công lý tham chiến"" (“Jus in bello”). Cùng nhau, 2 nguyên tắc này quy phạm các phạm trù sau: lí do tuyên chiến và thẩm quyền tuyên chiến, khả năng thành công của can thiệp quân sự, sự cần thiết về can thiệp quân sự, sự cân xứng trong mức độ phản hồi quân sự, sự bảo vệ dân thường, sự sử dụng vũ khí nhân đạo, và sự đối xử nhân đạo với tù nhân chiến tranh. Bộ luật Nhân đạo Quốc tế (International Humanitarian Law - IHL), hay còn gọi là luật Chiến tranh, là bộ luật quốc tế áp dụng nguyên tắc ""Jus ad bellum"" và ""Jus in bello."" Sau cuộc chiến Solferino, Công ước Geneva 1864 ra đời và đặt nền móng đầu tiên cho bộ luật IHL. Công ước Geneva 1949, sau Chiến tranh Thế giới Thứ Nhất và sự ra đời của Liên Hợp Quốc (UN), cùng các Nghị định thư Bổ sung năm 1977 dần hoàn thiện bộ luật IHL như hiện nay. Các văn kiện này đã được phần lớn các quốc gia công nhận và cam kết tuân thủ. Ngoài ra, Hội chữ Thập đỏ (ICRC), Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), và Liên hợp Quốc (UN) nói chung cũng thi hành bộ luật IHL. Qua nhiều thập kỷ, IHL đã không ngừng phát triển và phản ánh những thay đổi trong phương thức chiến tranh và lĩnh vực quan hệ quốc tế. Info slide 2: Ngày nay, đặc biệt từ sau khi Chiến Tranh Iraq nổ ra năm 2003, một số học giả, ví dụ như Brian Orend tại Canada, đã dựa trên lý thuyết của triết gia Immanuel Kant từ thế kỷ 18 và xây dựng nguyên tắc ""công lý hậu chiến"" (""Jus post bellum""): tập trung vào tái thiết, trừng phạt tội ác chiến tranh, hòa giải mâu thuẫn hậu chiến, và bồi thường tương xứng cho các bên liên . Họ cho rằng các nguyên tắc này cần được pháp điển hoá* vào bộ luật IHL để đảm bảo việc tái thiết lại hoà bình lâu dài và ổn định sau chiến tranh. Tuy nhiên, một số luật sư nhân quyền quốc tế khác cho rằng các khái niệm trong nguyên tắc này về bản chất luôn mơ hồ, không thể định nghĩa được, và tiềm tàng nhiều ngại trong việc pháp điển, thi hành, và tuân thủ. Vì những lí do đó, hiện nay không có văn bản luật quốc tế nào quy phạm các nguyên tắc hậu chiến này. *Pháp điển hóa là hình thức cao nhất, hoàn chỉnh của công tác hệ thống hóa pháp luật. Trong đó, cơ có thẩm quyền tập hợp những văn bản đã có theo một trình tự nhất định, loại bỏ những quy phạm lỗi thời, mâu thuẫn, và chế định thêm những quy phạm mới nhằm thay thế cho những quy định bị loại bỏ và khắc phục những khoảng trống pháp lý."

Sự kiện: - Vào ngày 01/10/2024, Iran đã phóng ước tính gần 200 tên lửa vào các mục tiêu gần Tel Aviv - Israel. Cuộc tấn công đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng tại Israel, với hơn 300 người bị thương và 50 người thiệt mạng, bao gồm cả dân thường. Ngược lại, Israel đáp trả bằng các cuộc không kích vào Tehran, gây ra hơn 100 thương vong. - Tại Iran, quyết định tấn công đã tạo ra một làn sóng tranh cãi nội bộ. Một bộ phận dân chúng ủng hộ vì đây là hành động đáp trả sự khiêu khích từ Israel, nhưng cũng có không ít người lo ngại về nguy cơ Iran bị cô lập kinh tế và quân sự thêm nữa." - Tại Israel, chính phủ của Thủ tướng đương nhiệm đối mặt với áp lực tăng cường an ninh, đồng thời đối mặt chỉ trích vì đã kích động căng thẳng trước đó Bối cảnh chính trị khu vực: - Đây là 1 hành động không có tiền lệ khi Iran đã trực tiếp bắt đầu các cuộc tấn công quân sự vào Israel. Trước đây, mặc dù có nhiều xung đột về chính trị, sự, Iran trong gần 4 thập kỉ, đã không trực tiếp ra mặt tấn công Israel. Thay vào đó, Iran đã thành lập và đứng đầu Trục kháng chiến (Axis of Resistance), 1 khối sự bao gồm nhiều thành viên là các nhóm vũ trang, sự trong khu vực để gián tiếp kiềm tỏa sự ảnh hưởng của các nước phương Tây tới khu vực và đồng thời là kiềm tỏa các hành động của Israel. - Theo dự đoán, cuộc tấn công này được sử dụng để đáp trả những hành động gây hấn gần đây của Israel. Những hành động này bao gồm nhưng không giới hạn ở: Ám sát các thủ lĩnh của các nhóm kháng chiến thuộc Trục kháng chiến (Axis of Resistance) như Hassan Nasrallah: Tổng thư ký Hezbollah (1 nhóm vũ trang lớn ở Lebanon), đặc biệt là , Ismail Haniyeh: Thủ lĩnh chính trị của Hamas, bị ám sát ngay ở chính thủ đô của Iran - Tehran vào tháng 7 năm 2024. Tấn công công nghệ vào nhóm sự Hezbollah tại Lebanon, gây thiệt hại nhiều cán bộ cấp cao của nhóm này và nhiều thường dân.

Lý thuyết Kẻ điên (Madman Theory) là một chiến lược đối ngoại trong đó một lãnh đạo quốc gia cố ý thể hiện mình là người không ổn định, khó đoán và sẵn sàng đưa ra những quyết định cực đoan, kể cả khi hành động đó đi ngược lại logic thông thường của chính trị quốc tế. Ví dụ bao gồm nhưng không giới hạn: đe dọa sử dụng bom nguyên tử, thể hiện ý định chiến tranh, etc.

Nguyên tắc kiểm soát hiệu quả đòi hỏi quốc gia phải chỉ đạo trực tiếp từng hành động cụ thể như gửi mệnh lệnh tấn công trực tiếp các mục tiêu cụ thể, trong khi kiểm soát tổng thể chỉ yêu cầu quốc gia tham gia tổ chức hoặc điều phối chung hoạt động của nhóm như cung cấp tài chính, vũ khí, huấn luyện và giúp nhóm phiến quân lập kế hoạch quân sự.

NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) là một liên minh quân sự được thành lập năm 1949 với mục tiêu bảo vệ an ninh tập thể và thúc đẩy hòa bình khu vực. Hiệp ước quy định: Trong trường hợp “có cuộc tiến công vũ trang” vào một hoặc một số nước thành viên thì các nước khác phải nhanh chóng giúp đỡ, kể cả sử dụng lực lượng vũ trang. Hiện tại, NATO có 32 thành viên, trong đó phần lớn thuộc châu Âu. Một số quốc gia tiêu biểu bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Ba Lan, cùng một số nước mới gia nhập như Phần Lan(năm 2023), Thuỵ Điển (năm 2024). NATO đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh châu Âu và đối phó với các thách thức xuyên quốc gia.

Trong một thế giới tương lai, loài người đang tiến hành một chiến dịch tiêu diệt một nhóm sinh vật đột biến nguy hiểm mang tên “Người Bách”. Để hỗ trợ quân đội, chính phủ phát triển một hệ thống cấy ghép thần kinh mang tên SASA giúp cải thiện thị giác, khả năng ngắm bắn và liên lạc của người lính. Kiệt là một quân nhân xuất sắc, lập nhiều chiến công trong các chiến dịch tiêu diệt Người Bách. Nhờ đó, anh nhận được nhiều huân chương, phần thưởng và địa vị trong quân đội. Trong một nhiệm vụ, hệ thống SASA của Kiệt gặp trục trặc. Anh phát hiện rằng “Người Bách” thực chất là con người, còn SASA được chính phủ sử dụng để thay đổi nhận thức của binh lính, khiến họ nhìn những con người này như những sinh vật gớm ghiếc, từ đó có thể giết họ mà không cảm thấy tội lỗi hay chần chừ. Sau khi phát hiện sự thật, Kiệt bị chính phủ bắt giữ. Anh được đưa ra hai lựa chọn: (1) giữ lại ký ức và chấp nhận bị giam cầm suốt đời; hoặc (2) khôi phục hệ thống SASA, xóa toàn bộ ký ức về sự thật và quay trở lại phục vụ quân đội với tư cách một người lính xuất sắc.

U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE), hay Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, là một cơ quan hành pháp liên bang Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về thực thi luật nhập cư, bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Nhiệm vụ của ICE bao gồm nhưng không giới hạn ở: Bắt và trục xuất người nhập cư trái phép; Quản lý các trại tạm giữ người nhập cư; Điều tra tội phạm xuyên biên giới; v.v. Trong thời gian gần đây, ICE đang gặp phải một làn sóng chỉ trích và phản đối mạnh mẽ, gây ra sự phân cực chính trị mãnh liệt ở nội bộ Hoa Kỳ.

Violet Evergarden là một cựu quân nhân phục vụ trong quân đội Leidenschaftlich và từng tham gia vào chiến tranh của đất nước. Ở trong cuộc chiến ấy, Violet được dạy để trở thành một cỗ máy giết chóc, dẫn đến việc cô ấy trở nên vô hồn, không còn hiểu được những cảm xúc của mình cũng như là của người khác. Thứ duy nhất đọng lại trong đầu cô chỉ đơn giản là: "Giết hoặc bị giết." Tuy nhiên, cô may mắn gặp được thiếu tá Gilbert Bougainvillea, người đã chỉ cho cô cách nói, viết, giúp cô thể hiện cảm xúc của mình đến những người xung quanh. Cô rất trân quý thiếu tá. Thế nhưng trong chiến dịch đột kích vào căn cứ địch, thiếu tá không may trúng đạn. Trong lúc hấp hối, thiếu tá đã nói với Violet: "aishiteru" (Anh yêu em) và kêu cô hãy chạy đi, để anh ở lại, qua đó có thể giữ được tính mạng của cô. Violet không hiểu "aishiteru" có nghĩa là gì dù cô rất muốn hiểu, thế nên cô quyết định trở thành búp bê kí ức, một công việc có nhiệm vụ ghi chép lại những suy nghĩ và cảm nghĩ của mọi người, sử dụng máy đánh chữ. Violet làm việc tại một công ty bưu chính ở Leiden (thủ đô của Leidenschaftlich), nơi mà bạn cũ của thiếu tá, Claudia Hodgins làm chủ. Claudia Hodgins được thiếu tá giao phó hãy chăm sóc Violet, thế nên anh luôn tâm, hỗ trợ cô trong công việc cũng như là cuộc sống thường ngày. Khi cô đã hiểu được ý nghĩa của "aishiteru", cô nhận được một lá thư nói rằng có người nhìn thấy Gilbert tại một hòn đảo hoang, thứ khiến cô cảm thấy nghi ngờ về độ xác thực vì tận mắt cô đã thấy thiếu tá bị một mảnh tường đè sập xuống. Nếu cô lựa chọn đi tìm thiếu tá, cô sẽ phải chấp nhận mất một khoảng thời gian dài vì phương tiện duy nhất vào thời điểm đó là tàu thuyền. Điều này dẫn đến việc cô sẽ phải chấp nhận việc bị thay thế trong công ty và mất đi công việc hiện tại của mình.

Infoslide 1: Phong trào Houthi, được biết đến chính thức là Ansar Allah, là một tổ chức chính trị và quân sự Hồi giáo Shia mà đã nổi lên từ Yemen vào những năm 1990. Houthi là một trong hai lực lượng tham chiến trong nội chiến Yemen và hiện đang kiểm soát một phần lớn lãnh thổ của Yemen. Đảm bảo an ninh cho lãnh thổ của họ trước các mối đe dọa bên trong và bên ngoài là một mối quan tâm đáng kể của Houthi. Người Houthi phản đối sự can thiệp của các quốc gia vào Yemen, đặc biệt là của Saudi Arabia và các đồng minh. Sự phản đối này bao gồm bảo vệ chống lại các cuộc tấn công của liên minh do Saudi dẫn đầu và chống lại Al-Qaeda ở Bán đảo Ả Rập (AQAP) và các chi nhánh của Nhà nước Hồi giáo (ISIS) ở Yemen. Infoslide 2: Trong cuộc xung đột giữa Israel và Palestine gần đây, Houthi đã công khai tuyên bố ủng hộ sự tự do của người Palestine. Họ đã phóng tên lửa vào các tàu, chủ yếu là tàu mang cờ Israel và Mỹ, qua eo biển Bab al-Mandal, là một con đường quan trọng cho việc vận chuyển hàng hóa từ châu Âu đến châu Á. Họ đã tuyên thệ không ngừng các cuộc tấn công này cho đến khi xung đột ở Gaza kết thúc. Đáp lại các cuộc tấn công vào các tàu, Mỹ và Anh đã tiến hành nhiều vòng tấn công bằng tên lửa vào các cơ sở quân sự của Houthi và cơ sở hạ tầng khác tại Yemen.

Vương quốc Thịnh vượng chung (The Commonwealth Realm) gồm 15 quốc gia là thuộc địa cũ của Đế chế Anh (gồm Úc, New Zealand, Canada,Jamaica,..). Các quốc gia này ghi nhận người đứng đầu Hoàng gia Anh (hiện là Vua Charles III) là nguyên thủ quốc gia theo hiến pháp của họ. Các quốc gia thuộc Vương quốc Thịnh vượng Anh sẽ nhận được hỗ trợ về mặt kinh tế, chính trị bởi Vương Quốc Anh và công dân những nước này sẽ nhận được những đặc quyền khi đến lãnh thổ Anh quốc. Tuy nhiên, các quốc gia thuộc Vương quốc Thịnh vượng chung trước đó chỉ tuyên bố trung thành với Nữ hoàng Elizabeth II nhờ những nỗ lực gắn kết và giúp đỡ của bà với những nước này. Các quốc gia này phải duy trì chế độ quân chủ với Hoàng gia Anh nên không thể thành lập chính thể cộng hoà và không có nguyên thủ quốc gia riêng (dù người đứng đầu hệ thống chính trị vẫn là công dân từ những nước này). ------------------------------------ Chính thể cộng hòa là hình thức tổ chức nhà nước dân chủ, trong đó quyền lực tối cao của nhà nước thuộc về một cơ quan được bầu ra trong một thời gian nhất định. Quyền lực tối cao của nhà nước theo chính thể cộng hoà không thuộc về một người mà được thực hiện thông qua các cơ đại diện do cử tri bầu ra. Điểm khác nhau cơ bản giữa nhà nước cộng hoà và nhà nước chủ là ở cách thức thiết lập người đứng đầu nhà nước.

Từ năm 1989, Iran đã được cai trị bởi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người không chỉ nắm quyền cao nhất trong hệ thống chính trị Iran mà còn là nguyên thủ tối cao về tôn giáo. Đồng thời, ông cũng là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Trong suốt gần 40 năm ông giữ các chức vụ này, tuy có sự hưởng ứng từ một bộ phận người dân nhất định, Khamenei chịu nhiều chỉ trích đáng kể cả từ nội bộ quốc gia và từ cộng đồng quốc tế về. Những chỉ trích này bao gồm nhưng không giới hạn ở việc vi phạm nhân quyền, phát triển vũ khí hạt nhân, và sử dụng không hợp lý tài nguyên quốc gia. Vào ngày 1/3/2026, có thông tin từ một số đáng kể các kênh thông tin chính thống của Iran rằng Khamenei đã chết sau khi thủ đô Tehran của Iran bị Mỹ và Israel ném bom. Lập tức, Iran phản hồi mãnh liệt bằng việc phóng tên lửa và UAV nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Trong các ngày sau, đã xuất hiện nhiều thông tin cho rằng Mỹ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến quyết liệt nhằm đánh sập chính quyền ở Tehran.