Moji Motions

“Gia đình do lựa chọn” (chosen family) là một nhóm người không có quan hệ huyết thống nhưng cung cấp sự hỗ trợ về mặt tinh thần, xã hội, và đôi khi cả vật chất. Mối quan hệ này được hình thành dựa trên sự gắn kết tự nguyện, thay vì dựa trên huyết thống, và thường đảm nhận vai trò của một gia đình truyền thống. “Gia đình do lựa chọn” rất phổ biến trong cộng đồng LGBTQ+, đặc biệt là với những người có ít hoặc không còn liên hệ với gia đình ruột thịt – thường do bị từ chối hoặc chịu tổn thương trong quá khứ.

"Tôi làm đẹp cho chính tôi" là một diễn ngôn thường được sử dụng để bảo vệ hoặc cổ vũ việc làm đẹp của cá nhân, như phẫu thuật thẩm mỹ, trang điểm v.v... Diễn ngôn này quan niệm rằng nếu một người có hành động "làm đẹp" thì đó là vì bản thân họ muốn có được một vẻ ngoài cụ thể nào đó. Do vậy, hành động "làm đẹp cho chính tôi" là được cho là hợp lí vì người ta giả định rằng đó là biểu hiện của sự tự chủ, tự tin, không quan tâm đến ánh mắt bên ngoài.

Cặp đôi X và Y là 1 cặp đồng tính nam nổi tiếng trên mạng xã hội vì mối tình đáng mơ ước. Tuy nhiên, cặp đôi cũng vướng phải những chỉ trích liên quan đến các phát ngôn gây tranh cãi về cộng đồng LGBTQIA+ (ví dụ: đề cập đến nhóm dị tính là "những người có gen bình thường", các fan phản đối việc cặp đôi được nhắc tới với danh tính "cặp đôi đồng tính"). Điều này dẫn tới sự chỉ trích hướng tới cặp đôi này từ nhiều trang truyền thông xã hội, các hội nhóm có liên quan tới cộng đồng LGBTQIA+.

Ngoại giao Kênh I là hình thức ngoại giao liên quan đến các quy trình chính thức của chính phủ và các tương tác giữa các nhà ngoại giao, đại sứ và bộ ngoại giao của các quốc gia khác nhau. Đây được coi là công cụ chính cho các vấn đề hòa bình và an ninh vì nó ảnh hưởng đến các cấu trúc quyền lực chính trị. Ngoại giao kênh I cũng có thể mang lại nhiều công nhận hơn cho các mục tiêu chính trị, tăng tính phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguồn lực ủng hộ. Hậu phương chiến lược có nhiệm vụ cung cấp các nguồn lực, động viên, cổ vũ tinh thần các lực lượng vũ trang tác chiến trên một hướng chiến lược hoặc chiến trường nhằm đạt mục tiêu chiến lược nhất định; là nơi xây dựng và dự trữ tiềm lực chủ yếu cả về chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa, khoa học kỹ thuật được huy động cho các lực lượng vũ trang theo kế hoạch tác chiến chiến lược. Trong xung đột, tỉ lệ phụ nữ tham gia ít hơn vào vai trò đàm phán, ngoại giao trực tiếp thường thấp hơn nhiều so với nam giới. Phụ nữ thường được khắc họa như những người đóng góp "sau hậu trường", đóng góp cho sự thành công trong các chiến dịch.

Các phong trào quyền nam giới bao gồm các nhóm và cá nhân tập trung vào vấn đề do xã hội hoặc chính phủ gây bất lợi, phân biệt đối xử với nam giới và trẻ em trai. Các mối quan tâm của phong trào quyền nam giới bao gồm nhưng không giới hạn đến sự ưu ái dành cho phụ nữ trong luật gia đình (quyền nuôi con, tiền cấp dưỡng và phân phối tài sản hôn nhân,..), sinh sản, bạo lực gia đình đối với nam giới, quân dịch bắt buộc, mạng lưới an sinh xã hội và các chính sách y tế,..v.v . Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng phong trào quyền nam giới là một phần của việc kỳ thị nữ giới và chống đối nữ quyền.

Gia đình hạt nhân điển hình bao gồm hai người là bạn đời và những đứa con. Ở một số quốc gia, một bộ phận quan trọng và có tiếng nói của phong trào LGBTQ+ đang tích cực theo đuổi việc xây dựng cuộc sống theo kiểu gia đình hạt nhân. Một số hình thức để đạt được mục tiêu này bao gồm xin con nuôi, nhờ mang thai hộ và các biện pháp hỗ trợ sinh sản khác.

Diễn ngôn "Im lặng là đồng lõa" (Silence is complicity) cho rằng khi đứng trước một hành vi sai trái, bất công hoặc vấn đề xã hội, việc một cá nhân lựa chọn không lên tiếng, không thể hiện quan điểm hay không hành động cũng đồng nghĩa với việc gián tiếp ủng hộ, dung túng hoặc tiếp tay cho cái sai đó.

Năm 1919, Chính phủ Liên Xô phát động chiến dịch "Likbez" (Xóa sổ mù chữ) với quy mô chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Tại các vùng bộ tộc du mục miền viễn đông và Trung Á, để đạt được mục tiêu phổ cập giáo dục khẩn cấp, chính quyền đã bắt buộc tách hàng triệu trẻ em bản địa khỏi gia đình và đưa vào các trường nội trú tập trung do nhà nước quản lý. Tại đây, trẻ em được nuôi ăn học miễn phí, dạy đọc viết và khoa học hiện đại, nhưng bị cấm tuyệt đối thực hành lối sống du mục, cấm nói tiếng bản địa và cấm tham gia các nghi lễ tôn giáo truyền thống của bộ tộc.

Sau phán quyết năm 2025 của Tòa án Tối cao trong vụ Hoa Kỳ kiện Skrmetti (duy trì các lệnh cấm cấp tiểu bang đối với y tế khẳng định giới), nước Mỹ bị chia rẽ thành hai khối pháp lý đối lập: “Các Tiểu bang Thù địch”, nơi hình sự hóa các dịch vụ y tế khẳng định giới; và “Các Tiểu bang có Luật Bảo vệ” như Minnesota, California, New York, nơi pháp luật bảo vệ các dịch vụ này và từ chối các yêu cầu dẫn độ liên quan. Hiện nay, các tổ chức vận động lớn (như Chiến dịch Nhân quyền, Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ) đang dồn nguồn lực tài chính cho chiến lược tranh tụng – theo đuổi các vụ kiện tại tòa án các cấp nhằm hủy bỏ các lệnh cấm. Trong khi đó, tái định cư là hoạt động hỗ trợ người LGBTQ+ di chuyển lâu dài từ các bang Thù địch sang các bang Bảo vệ. Các hỗ trợ bao gồm nhưng không giới hạn ở: chi phí di chuyển, phí phá vỡ hợp đồng thuê nhà, kết nối việc làm và hỗ trợ nhà ở tạm thời.

Bồi thường kinh tế bao gồm nhưng không giới hạn ở: chuyển tiền hoặc bồi thường trực tiếp, đầu tư công, phân phối lại quyền sở hữu đất đai, v.v. Bồi thường chính trị bao gồm nhưng không giới hạn ở: trao thêm quyền biểu quyết hoặc tăng quyền đại diện trong bầu cử, quy định tỷ lệ ghế tối thiểu trong quốc hội hoặc cơ quan lập pháp dành cho các nhóm nhất định, trao quyền tự trị cho một khu vực hoặc cộng đồng, v.v.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Chủ nghĩa vô trị là một triết lý chính trị phản đối quyền lực phân cấp, đặc biệt là nhà nước. Nó ủng hộ một xã hội dựa trên sự hợp tác tự nguyện, hỗ trợ lẫn nhau và hành động trực tiếp mà không cần chính phủ tập trung hay quyền lực thể chế. Những người theo chủ nghĩa vô trị tin rằng nhà nước và các hình thức quyền lực khác vốn dĩ là áp bức, tạo ra bất bình đẳng mà không thể cải cách trong hệ thống hiện tại. Thay vào đó, họ hình dung ra các cộng đồng tự quản, phân cấp, nơi các quyết định được đưa ra một cách tập thể mà không có sự cưỡng chế. Có nhiều dạng chủ nghĩa vô trị khác nhau, chẳng hạn như chủ nghĩa vô sản cộng sản (anarcho-communism), ủng hộ tài nguyên chung, và chủ nghĩa vô trị công đoàn (anarcho-syndicalism), tập trung vào các ngành công nghiệp do công nhân điều khiển. Dân chủ là một hệ thống cai trị mà trong đó các nhà lãnh đạo chính trị được bầu chọn bởi người dân để đại diện cho lợi ích của họ. Những nguyên tắc cốt lõi của dân chủ bao gồm bình đẳng chính trị, quyền bầu cử, pháp quyền và tự do cá nhân. Trong các nền dân chủ, quyền lực được trao cho các đại diện được bầu hoặc, trong dân chủ trực tiếp, quyền lực nằm trong tay chính người dân.

Giáo hoàng là người kế vị Thánh Phêrô và là người đại diện Thiên Chúa ở trần gian, Giáo hoàng có quyền tối thượng đối với Giáo hội Công giáo Rôma của mình trên khắp thế giới; là vị chủ chăn, người Cha tinh thần của toàn bộ hơn 1,3 tỉ người Công giáo Rôma. Giáo hoàng buộc phải là đàn ông và độc thân trong suốt phần đời. Trong bối cảnh của trận tranh biện này, Vị Giáo hoàng đương nhiệm vừa qua đời và Mật nghị hồng y được tiến hành để bầu ra vị Giáo hoàng mới. Do điều kiện thắng cử khó khăn (2/3 tổng phiếu bầu) và xảy ra nhiều mâu thuẫn giữa các hồng y do mỗi người đều mắc một vấn đề liên quan đến đạo đức (tham quyền lực, có con riêng...), Mật nghị bị kéo dài và ảnh hưởng đến niềm tin của các giáo dân. Cuối cùng, Hồng y H, người đạo đức nhất, được bầu làm Giáo hoàng. Tuy nhiên, H là một người liên giới tính (có cả bộ phận sinh dục nam và tử cung), và thông tin này có khả năng bị truyền ra ngoài

New Caledonia là một vùng lãnh thổ của Pháp ở Thái Bình Dương, với dân số khoảng 270.000 người, trong đó người Kanak bản địa chiếm khoảng 40%. Từ thế kỷ 19, Pháp đã đô hộ khu vực này, dẫn đến sự mất đất đai và văn hóa của người Kanak. Thỏa thuận Nouméa (1998) đã thiết lập lộ trình hướng tới quyên tự trị, với ba cuộc trưng câu dân ý (2018, 2020, 2021) để quyết định liệu New Caledonia có nên độc lập hay tiếp tục là một phần của Pháp. Cuộc trưng cầu cuối cùng (2021) có kết quả 96,5% chọn ở lại với Pháp, nhưng bị người Kanak từ chối công nhận do diễn ra trong đại dịch COVID-19, khi họ đang chịu tang lễ truyền thống và không tham gia bỏ phiếu. New Caledonia là một trong những khu vực có trữ lượng Niken lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 25% trữ lượng toàn câu. Niken là nguyên liệu quan trọng cho pin xe điện, khiến vùng đất này trở thành tâm điểm chiến lược của các cường quốc như Pháp, Trung Quốc và Mỹ

VTV (Đài Truyền hình Việt Nam) là đài truyền hình quốc gia, thuộc sở hữu và quản lý của Nhà nước. Đây là đơn vị phát sóng lớn nhất Việt Nam, với hệ thống nhiều kênh phục vụ các nhóm khán giả khác nhau như VTV4 dành cho Kiều bào, VTV5 dành cho đồng bào dân tộc thiểu số, VTV7 dành cho học sinh,...

Chủ nghĩa nữ quyền Marxist là một nhánh của phong trào nữ quyền. Theo quan điểm này, áp bức phụ nữ bắt nguồn chủ yếu từ hệ thống tư bản, nơi phụ nữ bị bóc lột không chỉ trong lao động sản xuất mà còn trong lao động tái sản xuất (như chăm sóc con cái, nội trợ, sinh sản...). Chủ nghĩa nữ quyền Marxist cho rằng: Gia đình hạt nhân và phân công lao động theo giới là công cụ duy trì trật tự tư bản. Đồng thời, sự giải phóng phụ nữ không thể đạt được hoàn toàn nếu chỉ dựa vào cải cách pháp lý hay thay đổi văn hóa, mà phải đi cùng với thay đổi cấu trúc kinh tế, đặc biệt là xóa bỏ sự chiếm hữu tư liệu sản xuất và chống áp bức giới tính cần gắn liền với đấu tranh giai cấp.

Trong xã hội, nhiều hành động và quan niệm thường bị đánh giá một cách nhị nguyên — hoặc là đúng, hoặc là sai. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những cách nhìn nhận phức tạp hơn. Góc nhìn "Hươu Cao Cổ" cho rằng có những hành động mang tính nghĩa vụ đạo đức (moral duty) — tức là hành động đó vừa đúng đắn vừa bắt buộc, được xã hội coi là điều hiển nhiên mà ai cũng phải làm. Những hành động này không được khen ngợi/ thưởng vì đơn giản, đó là điều phải làm. Ví dụ: không giết người. Ngược lại, góc nhìn "Heo Con" đánh giá một hành động là vượt trên nghĩa vụ đạo đức (supererogatory). Đây là những hành vi đúng đắn và được cho phép về mặt đạo đức, nhưng không bắt buộc. Nếu được thực hiện, những hành động này thường nhận được sự tuyên dương/ thưởng vì chúng vượt khỏi những gì được kỳ vọng ở một cá nhân. Ví dụ: luôn tử tế, giúp đỡ người khác.

Một số nhà sử học cho rằng Phật giáo ra đời như phản ứng chống lại hệ thống đẳng cấp bất bình đẳng của Ấn Độ giáo và nạn tham nhũng trong tầng lớp Brahmana, Kshatriya. Điều này khiến tôn giáo này trở nên hấp dẫn với các đẳng cấp thấp. Phật giáo nhấn mạnh mọi người đều có thể đạt giác ngộ, trái ngược quan niệm trước đó chỉ dành cho tầng lớp thượng lưu. Tuy nhiên, trong các tu viện vẫn tồn tại quy định phân biệt giới, như 58 giới luật chỉ áp dụng cho ni cô (ví dụ: không được ra ngoài ban đêm, phải tôn trọng các ni đồng nam trẻ hơn). Nhiều học giả cho rằng điều này nhằm duy trì sự ủng hộ xã hội, vì tu sĩ sống nhờ cúng dường, không được tự kiếm sống (theo kinh Vinaya).