Moji Motions

In the future, a technology can assess, with 100% accuracy, whether an individual will commit a crime within 10 years. This assessment updates universally at the beginning of each decade, and includes the future charge but no specific details.

Microcredit is the extension of very small loans to impoverished borrowers who typically lack collateral, steady employment, and verifiable credit history. For example, Grameen Bank operating in impoverished areas of Bangladesh provides such microcredits. These banks can implement high or low-interest rates without the intervention of the government.

Kích thích tài khoá là khi chính phủ trực tiếp thúc đẩy nền kinh tế bằng cách tăng chi tiêu công hoặc giảm thuế để người dân và doanh nghiệp có nhiều tiền hơn để tiêu dùng và đầu tư. Ví dụ, chính phủ có thể xây dựng cơ sở hạ tầng, trợ cấp doanh nghiệp hoặc hỗ trợ tiền cho người dân nhằm tăng tổng cầu (tổng nhu cầu mua sắm hàng hoá, dịch vụ và đầu tư trong nền kinh tế) và tạo việc làm. Kích thích tiền tệ là khi Ngân hàng Trung ương thúc đẩy nền kinh tế bằng cách giảm lãi suất hoặc tăng cung tiền (lượng tiền đang lưu thông trong nền kinh tế, được bơm thêm thông qua các công cụ như mua trái phiếu hoặc cho vay với lãi suất thấp) để việc vay vốn trở nên dễ dàng hơn. Khi lãi suất thấp, người dân sẽ có xu hướng vay tiền để tiêu dùng nhiều hơn, còn doanh nghiệp sẽ vay để mở rộng đầu tư và sản xuất.

Việt Nam hiện đang theo đuổi một chiến lược tăng trưởng rất tham vọng, đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng GDP tối thiểu 2 chữ số (>10%) mỗi năm giai đoạn 2026–2030 thông qua một loạt chính sách đồng thời như mở rộng tín dụng, đẩy mạnh đầu tư công quy mô lớn, thúc đẩy công nghiệp chế biến - chế tạo và dịch vụ, cũng như chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Bên cạnh đó, chính phủ còn tập trung cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tăng năng suất lao động và nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, chiến lược này đi kèm nhiều rủi ro đáng kể. Việc dựa nhiều vào tín dụng và đầu tư công làm tăng nguy cơ nợ và bất ổn tài chính trong tương lai. Bên cạnh đó, khi vừa kích thích tăng trưởng vừa phải kiểm soát nền kinh tế, áp lực lạm phát và tỷ giá có thể gia tăng, ảnh hưởng đến chi phí sống và ổn định kinh tế. Cuối cùng, nếu Việt Nam chưa chuyển đổi kịp sang mô hình dựa trên công nghệ và năng suất mà vẫn phụ thuộc vào lao động giá rẻ và xuất khẩu, thì tăng trưởng nhanh hiện tại có thể không những không bền vững trong dài hạn, mà còn tăng nguy cơ phụ thuộc vào đầu tư nước ngoài. Bên cạnh những rủi ro, Việt Nam hiện cũng đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng cho tăng trưởng. Nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao so với khu vực, cho thấy sức phục hồi và khả năng thích ứng tốt. Xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng với sự tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi dòng vốn đầu tư nước ngoài vẫn ổn định nhờ môi trường kinh doanh cải thiện. Đồng thời, chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và cải cách thể chế, giúp nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Bồi thẩm đoàn (tại các nước sử dụng Thông luật) là một tập hợp thường dân được tòa án ủy nhiệm việc xét xử một vụ án. Nhiệm vụ chính của bồi thẩm đoàn là xem xét và cân nhắc các bằng chứng để tuyên án có tội hay vô tội sau khi nghe công tố viên và luật sư bị cáo dẫn giải và lý luận. Sau đó, thành viên của bồi thẩm đoàn sẽ họp trong phòng kín và thảo luận về vụ việc cho tới khi thống nhất với nhau về việc bị đơn hoặc bị cáo có phải chịu trách nhiệm dân sự hoặc hình sự hay không. Chỉ sau khi có quyết định của bồi thẩm đoàn, căn cứ vào đó thẩm phán mới ra phán quyết và hình phạt. Jury AI là một phần mềm trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như bồi thẩm đoàn trong các xét xử tại tòa án. Phần mềm này có các tính năng như hiểu ngôn ngữ tự nhiên, xây dựng phần hỏi đáp, dịch thuật.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc bồi thường thiệt hại tinh thần áp dụng khi tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm. Bồi thường thiệt hại tinh thần trước hết do các bên tự thỏa thuận; nếu không đạt được thì tòa án sẽ quyết định trong giới hạn luật định. Mức bồi thường có trần tối đa tùy loại thiệt hại, thường được tính theo số lần mức lương cơ sở (ví dụ: tối đa 50 lần với xâm phạm sức khỏe, 100 lần với xâm phạm tính mạng). Do đó, số tiền cụ thể không cố định mà phụ thuộc vào mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết và đánh giá của tòa án về mức độ tổn hại.

Phán quyết Wickard v. Filburn (1942) xuất phát từ việc nông dân Roscoe Filburn bị phạt vì trồng lúa mì vượt hạn ngạch theo Đạo luật Điều chỉnh Nông nghiệp 1938, dù phần dư chỉ dùng trong trang trại. Filburn lập luận rằng hoạt động này không phải thương mại liên bang nên không thuộc thẩm quyền Quốc hội. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao (9-0) cho rằng nếu nhiều người cùng làm, sẽ ảnh hưởng đến cung – cầu và giá cả toàn thị trường. Từ đó, Tòa thiết lập “nguyên tắc tổng hợp” (aggregation principle), xác nhận rằng ngay cả hoạt động sản xuất quy mô nhỏ, tại địa phương, không nhằm mục đích bán thương mại cũng có thể bị liên bang điều tiết nếu nó có "tác động đáng kể" đến thương mại liên bang khi được nhìn nhận tổng thể. Phán quyết mở rộng mạnh quyền điều tiết kinh tế của chính phủ liên bang. Dù chưa bị hủy bỏ, các án lệ sau như United States v. Lopez (1995) đã bắt đầu đặt giới hạn cho nguyên tắc này.

Nguyên tắc Ưu tiên của Luật Liên minh châu Âu (EU) (Principle of Primacy/Supremacy of EU Law) là nguyên tắc cốt lõi trong hệ thống pháp luật EU, khẳng định luật EU có quyền cao hơn luật quốc gia của các nước thành viên khi có xung đột, đảm bảo luật EU được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên toàn khối, được xác lập bởi Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) và được các thành viên tôn trọng, dẫn đến việc các cơ quan tư pháp và hành pháp quốc gia phải ưu tiên luật EU hơn luật nội địa.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là khoảng thời gian mà người có hành vi vi phạm pháp luật hình sự sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi đó. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày hành vi phạm tội được thực hiện. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự quy định rằng khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Án lệ là bản án đã tuyên hoặc một sự giải thích, áp dụng pháp luật được coi như một tiền lệ làm cơ sở để các thẩm phán sau đó có thể áp dụng trong các trường hợp tương tự. Nguyên tắc án lệ công nhận án lệ là một nguồn luật, theo đó các Toà án phải căn cứ án lệ trong quá trình áp dụng pháp luật. Các toà án quốc tế nhìn chung không áp dụng nguyên tắc án lệ, mà coi án lệ là "căn cứ thứ cấp cho việc áp dụng pháp luật". Các nguồn của pháp luật quốc tế mà các toà án này áp dụng là các quy chế/công ước/hiệp ước thiết lập toà án, các hiệp ước/nguyên tắc và thông lệ luật quốc tế có liên quan, và nội luật có liên quan.

Một bồi thẩm đoàn bàn thảo về tội trạng của một bị cáo trên cơ sở nghi ngờ hợp lý. Toàn bộ các bồi thẩm viên phải đồng thuận với phán quyết cuối cùng. Bị cáo sẽ lãnh án tử hình nếu bị tuyên có tội. Không có nghi phạm nào khác. Ban đầu, 11 trên 12 bồi thẩm viên cho rằng bị cáo có tội, trên cơ sở toàn bộ các bằng chứng được đưa ra tại toà. Bồi thẩm viên số 8 là người duy nhất phản đối. Bằng cách lần lượt chỉ ra nghi ngờ hợp lý đối với từng bằng chứng, người này thuyết phục được toàn bộ bồi thẩm đoàn đồng thuận phán quyết vô tội. Những lý do mà bồi thẩm viên số 8 đưa ra không mang tính phủ định tuyệt đối, chủ yếu dựa vào giả thuyết, phân tích và lập luận. Mỗi lý do chỉ chứng minh nghi ngờ hợp lý đối với duy nhất một bằng chứng tương ứng.

An ex-convict is an individual who has been deemed guilty of a crime, punished and has fully served their punishment. For example, someone that has finished the entitety of their prison sentence and is now allowed to go back into society is an ex-convict. Currently, ex-convicts are barred from joining police force.