Moji Motions

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Bộ phim The Whale xoay quanh Charlie, một giáo viên tiếng Anh sống khép kín và đang gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Nhiều năm trước, Charlie rời bỏ vợ và cô con gái Ellie để theo đuổi một mối quan hệ tình cảm khác. Kể từ đó, Charlie gần như vắng mặt trong quá trình trưởng thành của Ellie và hai người không duy trì một mối quan hệ cha con gần gũi Khi nhận ra mình có thể không còn nhiều thời gian để sống, Charlie tìm cách kết nối lại với Ellie, lúc này đã 17 tuổi. Charlie mong muốn được hiểu con gái, bù đắp phần nào cho sự vắng mặt của mình và xây dựng lại mối quan hệ giữa hai người. Trong thời gian xa cách, Charlie vẫn dành dụm khoảng 120.000 USD với mong muốn để lại toàn bộ số tiền cho Ellie. Dù số tiền này có thể được sử dụng cho việc điều trị của bản thân, Charlie lựa chọn không làm vậy. Khi gặp lại Ellie, ông cố gắng dành thời gian với cô, hỗ trợ cô trong việc học và tìm cách hiểu con người mà cô đã trở thành. Trong khi đó, Ellie vẫn mang nhiều sự tức giận và tổn thương vì từng bị cha bỏ lại. Việc Charlie quay trở lại vì vậy đặt Ellie trước lựa chọn liệu cô có nên cho cha mình một cơ hội nữa hay không.

Solution journalism is an approach that focuses on identifying and proposing responses to complex social problems. Instead of merely highlighting problems, it seeks out constructive stories about solutions that have been successfully implemented, with the aim of inspiring action and encouraging positive social change. The goal of solution journalism is to promote improvement and progress in society. Traditional watchdog journalism is aimed at monitoring and checking power. It focuses on scrutinising the actions of governments, organisations, and powerful individuals in order to ensure transparency, honesty, and accountability in how they govern and operate. Traditional watchdog journalism reports on wrongdoing, corruption, abuses of power, and other unlawful or unethical activities.

Hiện nay, các vận động viên quần vợt chuyên nghiệp chỉ nhận được khoảng 17,5% tổng doanh thu hằng năm từ các giải đấu dưới dạng tiền thưởng. Con số này thấp hơn đáng kể so với nhiều môn thể thao khác: các vận động viên golf chuyên nghiệp nhận khoảng 25% doanh thu giải đấu, các võ sĩ quyền anh nhận từ 60–70% doanh thu sự kiện, còn các cầu thủ bóng đá và bóng rổ nhận khoảng 47–50%. Trên thực tế, chỉ khoảng 150–200 tay vợt nam và 150–200 tay vợt nữ hàng đầu thế giới có khả năng hòa vốn hoặc kiếm được lợi nhuận từ sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp. Dù vậy, cho đến nay, các tay vợt hàng đầu mới chỉ bày tỏ sự bất mãn thông qua truyền thông và các cuộc phỏng vấn, thay vì tiến hành những hành động tập thể mạnh mẽ hơn như tẩy chay (bao gồm nhưng không giới hạn: đình công, không tham dự giải đấu, ...)

Ali Hosseini Khamenei là một giáo sĩ và chính trị gia người Iran, từng giữ chức Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 cho đến khi bị Israel và Hoa Kỳ ám sát năm 2026.

U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE), hay Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, là một cơ quan hành pháp liên bang Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về thực thi luật nhập cư, bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Nhiệm vụ của ICE bao gồm nhưng không giới hạn ở: Bắt và trục xuất người nhập cư trái phép; Quản lý các trại tạm giữ người nhập cư; Điều tra tội phạm xuyên biên giới; v.v. Trong thời gian gần đây, ICE đang gặp phải một làn sóng chỉ trích và phản đối mạnh mẽ, gây ra sự phân cực chính trị mãnh liệt ở nội bộ Hoa Kỳ.

Trong tố tụng hình sự, bằng chứng tâm lý/tâm thần được sử dụng cho nhiều mục đích pháp lý khác nhau. Quan trọng nhất là xác định năng lực chịu trách nhiệm hình sự và năng lực hầu tòa của bị cáo, tức khả năng nhận thức và tham gia tố tụng. Ngoài ra, dạng bằng chứng này còn được dùng làm tình tiết giảm nhẹ, đánh giá nguy cơ tái phạm và khả năng cải tạo. Bằng chứng tâm lý cũng giúp đánh giá độ tin cậy của lời khai và trạng thái tâm thần của nạn nhân trong các vụ án. Để được chấp nhận, các đánh giá này thường phải do chuyên gia được tòa án công nhận hoặc thông qua giám định pháp y tâm thần chính thức.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Căng thẳng giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ đang leo thang sau khi một tàu chiến Trung Quốc bắn đạn thật bên trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản gần đảo Okinotori. Sự việc này diễn ra tiếp nối một rạn nứt ngoại giao kéo dài, vốn bùng phát từ các tuyên bố của Tokyo về việc bảo vệ Đài Loan, các vấn đề giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng các biện pháp siết chặt xuất khẩu đất hiếm gay gắt từ phía Trung Quốc nhắm vào Nhật Bản.

Conjugal visit (tạm dịch: cuộc gặp thân mật) là một khoảng thời gian được quy định nơi các tù nhân được tiếp xúc riêng tư với vợ hoặc chồng, trong đó, họ có thể quan hệ tình dục hoặc duy trì các hình thức sinh hoạt được cho là để "giữ lửa" cho mối quan hệ gia đình. Hiện nay, một số quốc gia như Brazil, Canada, Nga, Đức và một số bang ở Mỹ đã thực thi chính sách này. Tranh cãi xoay quanh chính sách này nằm ở tiền đề rằng conjugal right (tạm dịch: quyền thân mật) có phải một điều chính đáng mà tù nhân được hưởng hay không.

“I can fix him” (“Tôi có thể sửa được anh ấy”) là một cụm từ lóng phổ biến trên mạng xã hội, nhằm chỉ việc những người phụ nữ cố gắng thay đổi một người đàn ông để họ trở nên tốt và phù hợp với mình hơn.

"988 Lifeline" là đường dây nóng (hotline) phi lợi nhuận được tài trợ bởi chính phủ Mỹ, với vai trò ngăn chặn tự sát và chăm sóc các khủng hoảng tâm lí bằng việc lắng nghe, thấu hiểu và trò chuyện với những cá nhân có ý định tự sát. Tại đây, họ được giúp đỡ và khuyên nhủ bởi các chuyên gia tâm lí một cách miễn phí và bảo mật thông tin. Tuy nhiên, tính hiệu quả của hotline 988 vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi. Năm 2020, Quốc hội Mỹ đã thông qua đạo luật yêu cầu 988 Lifeline phải cung cấp dịch vụ và chuyên gia dành riêng cho những người thuộc cộng đồng thiểu số như LGBTQ, hoặc một số nhóm thiểu số khác. Đạo luật này viết rằng, theo thống kê, người trẻ thuộc cộng đồng LGBTQ có nguy cơ tự sát gấp 4 lần bạn bè đồng trang lứa. Khi gọi điện cho hotline, người dùng có thể bấm phím 3 để được gặp chuyên gia tư vấn dành riêng cho nhóm LGBTQ, là những người được đào tạo và có hiểu biết về vấn đề một số người LGBTQ hay gặp trong cuộc sống (bao gồm nhưng không giới hạn ở khó khăn khi come out với người thân, cảm thấy lạc lõng, cảm thấy bị phân biệt, ...). Năm 2025, chính quyền Trump yêu cầu 988 Lifeline chấm dứt cung cấp dịch vụ riêng biệt cho cộng đồng LGBTQ, và thay vào đó là tập trung nguồn lực để giúp đỡ tất cả người dùng hotline. Bất chấp những chỉ trích từ dư luận, chính quyền Trump cho rằng việc chính phủ tài trợ thêm là quá tốn kém cho ngân sách và tất cả người gọi đến hotline nên được tiếp đón một cách bình đẳng.

Vào năm 2022, các cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu những người sáng tạo nội dung trực tuyến (streamers, influencers) phải sở hữu và xuất trình chứng chỉ chuyên môn hợp pháp cho các nền tảng mạng xã hội trước khi phát sóng hoặc đăng tải nội dung thuộc các lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao (ví dụ như y tế, tài chính, luật pháp và giáo dục). Các nền tảng có trách nhiệm xác thực bằng cấp và kiểm duyệt nội dung của những nhà sáng tạo không đủ tiêu chuẩn.

“Quốc gia ma túy” (narco-state) là một quốc gia mà chính phủ bị các tập đoàn buôn ma túy chi phối hoặc ảnh hưởng mạnh, và hoạt động buôn bán ma túy trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế hoặc chính trị quốc gia. VD: Colombia, Venezuela, Mexico,…

NVIDIA là nhà phát triển bộ xử lý đồ hoạ (GPU) và công nghệ chipset lớn nhất thế giới, hiện kiểm soát khoảng 80% thị phần GPU được sử dụng để phát triển và vận hành các mô hình AI. Trong 2 năm trở lại đây, tập đoàn này đã đầu tư mạnh mẽ vào các công ty AI như OpenAI và Anthropic, qua đó hưởng lợi trực tiếp từ nền kinh tế AI mở rộng và nhu cầu GPU tăng mạnh.

Chính phủ Mỹ (cụ thể là Bộ Giáo dục) đã tiến hành điều tra Đại học Harvard vì những cáo buộc liên quan đến kỳ thị và phân biệt đối xử, đặc biệt là trong quy trình tuyển sinh và quản lý tài chính. Các vấn đề chính bị điều tra bao gồm nhưng không đây đủ:Các cáo buộc đã phân biệt đối xử với sinh viên gốc Á trong quá trình xét tuyển, ưu tiên các nhóm sắc tộc khác dưới danh nghĩa “đa dạng hóa”, không phản ứng quyết liệt trước các hành vi bài Do Thái, đặc biệt là các cuộc biểu tình có yếu tố cực đoan chống Israel, dẫn đến sự mất an toàn của sinh viên Do Thái. Không cung cấp hồ sơ các sinh viên quốc tế Bộ Giáo dục đã tuyên bố Harvard vi phạm Điều VI của Đạo luật Dân quyền khi không ngăn chặn hiệu quả các hành vi kỳ thị dựa trên sắc tộc và nguồn gốc quốc gia. Hệ quả là hơn 2,2 tỷ USD tài trợ liên bang dành cho các chương trình nghiên cứu của Harvard đã bị đóng băng. Đồng thời, Bộ An ninh Nội địa thu hồi chứng nhận chương trình SEVP, khiến Harvard tạm thời mất quyền tuyển sinh sinh viên quốc tế trong năm học 2025–2026. Các biện pháp này không chỉ gây tổn thất tài chính nghiêm trọng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hàng nghìn sinh viên quốc tế và danh tiếng học thuật toàn cầu của trường. Harvard nhanh chóng đệ đơn kiện chống lại các lệnh trừng phạt, trong khi chính phủ gấp rút tăng thêm sức ép lên sinh viên và Harvard.

Cộng đồng bản địa (Indigenous communities/people) là các nhóm dân tộc có mối liên hệ lịch sử, văn hóa và lãnh thổ với một vùng đất trước khi bị chiếm đóng hoặc thuộc địa hóa, duy trì bản sắc văn hóa riêng biệt và hiện là thiểu số trong quốc gia của họ. Ví dụ: Aboriginal và Torres Strait Islander (Úc), Native Americans (Mỹ), Māori (New Zealand), First Nations (Canada), Sámi (Scandinavia).