HLU Debate Tournament

Thuyết chiến tranh chính nghĩa” (“Just War Theory”) bao gồm các nguyên tắc đạo đức nhằm giảm thiệt hại của chiến tranh. Trong lịch sử, các nguyên tắc này được chia thành 2 giai đoạn, tiền chiến (“Jus ad bellum”) và tham chiến (“Jus in bello”), và được áp dụng trong các văn bản quy phạm luật chiến tranh quốc tế như Công ước Geneva năm 1949. Ngày nay, một số học giả xây dựng thêm nhóm nguyên tắc "Jus post bellum" (tạm dịch "công lý hậu chiến") bao gồm: tập trung vào tái thiết, trừng phạt tội ác chiến tranh, hòa giải mâu thuẫn hậu chiến, và bồi thường tương xứng cho các bên liên quan. Tuy nhiên, đa số luật sư nhân quyền quốc tế cho rằng khái niệm này còn khá mơ hồ và tiềm tàng nhiều quan ngại, vậy nên hiện không có văn bản luật quốc tế nào quy phạm các nguyên tắc hậu chiến này.

Thẩm quyền của Tòa án Hình sự Quốc tế là truy tố các cá nhân phạm tội diệt chủng, tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh và tội xâm lược. "Thẩm quyền bổ sung" thể hiện nguyên tắc rằng các quốc gia, thay vì Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), sẽ được ưu tiên tiến hành xử lý các vụ án trong phạm vi thẩm quyền của quốc gia đó. Nguyên tắc này có nghĩa là Tòa án Hình sự Quốc tế sẽ đóng vai trò bổ sung, nhưng không thay thế quyền tài phán quốc gia. ICC chỉ tiến hành truy tố một cá nhân nếu các quốc gia không sẵn sàng (unwilling) hoặc không có khả năng (unable) truy tố. Do đó, nếu các cuộc điều tra hoặc tố tụng hợp pháp tại quốc gia của tội phạm đó đã diễn ra hoặc đang diễn ra, ICC sẽ không khởi tố. Nguyên tắc này được áp dụng bất kể kết quả của các tố tụng quốc gia ra sao. Ngay cả khi một cuộc điều tra khép lại mà không có cáo buộc hình sự nào được đưa ra hoặc nếu một người bị cáo buộc được tuyên trắng án tại tòa án quốc gia, ICC cũng sẽ không truy tố cá nhân đó về tội danh liên quan, miễn là các thủ tục tố tụng quốc gia là hợp pháp.

Với mục đích của trận tranh biện này, "Lá chắn sống" là thuật ngữ mô tả việc cố ý đặt những người không tham chiến ở trong hoặc xung quanh các mục tiêu chiến đấu nhằm giành lợi thế trước các đơn vị đối phương. Các ví dụ nổi bật bao gồm: phóng tên lửa từ trong các thành phố để hạn chế khả năng phản ứng của lực lượng đối phương, đặt căn cứ quân sự bên dưới cơ sở hạ tầng dân sự như bệnh viện, dụ đối phương vào các cuộc chiến du kích gần các trung tâm đô thị, v.v. Buộc những người không chiến đấu làm lá chắn của con người là một tội ác chiến tranh theo Công ước Geneva năm 1949, Nghị định thư bổ sung năm 1977 cho Công ước Geneva và Quy chế Rome năm 1998.

Trong khi "Malum In Se" (tội ác tự nhiên) là những hành vi vốn sai trái theo chuẩn mực đạo đức phổ quát (ví dụ: giết người, hiếp dâm,v.v.), thì "Malum Prohibitum" chỉ trở thành tội vì bị cấm bởi luật pháp (ví dụ: trốn thuế, vi phạm Đạo luật Chứng khoán và Giao dịch, v.v.).

Luật Sharia là một hệ thống luật pháp và đạo đức trong Hồi giáo, được xây dựng dựa trên các nguồn gốc chính là Kinh Qur'an và Hadith (những lời dạy của nhà tiên tri Muhammad). Sharia không chỉ là một bộ luật hình sự mà còn là một hệ thống quy tắc chi tiết hướng dẫn mọi khía cạnh của cuộc sống người Hồi giáo, từ các vấn đề tôn giáo, đạo đức, gia đình, kinh doanh đến các vấn đề xã hội. Luật Sharia đặt ra những nguyên tắc đặc biệt cho hoạt động ngân hàng, nhằm đảm bảo rằng mọi giao dịch đều tuân thủ các giá trị Hồi giáo. Nguyên tắc cốt lõi nhất của luật Sharia đối với hoạt động ngân hàng là việc cấm lãi suất cao và xem rằng việc cho và nhận lãi suất cao là một điều bất công. Các nguyên tắc khác bao gồm nhưng không giới hạn bởi việc cấm đầu tư vào các hoạt động được xem như vi phạm đạo đức trong luật Sharia như cờ bạc, rượu bia, v.v.; việc rủi ro và lợi nhuận được phân chia đối xứng cho tất cả các bên tham gia giao dịch, đảm bảo không ai được hưởng lợi quá mức so với những người khác theo luật Sharia;...

Tác phẩm phái sinh là những tác phẩm mới được tạo ra dựa trên các tác phẩm gốc đã tồn tại. Những tác phẩm này có thể được chỉnh sửa, biến đổi, hoặc mở rộng từ tác phẩm gốc, nhưng vẫn giữ các yếu tố cốt lõi của bản gốc. Một số ví dụ về tác phẩm phái sinh: Chuyển thể sách thành phim. Sửa đổi một bức tranh gốc để tạo ra phiên bản mới. Sáng tạo bài hát mới dựa trên giai điệu hoặc ca từ của một bài hát cũ. Fan art, remix nhạc, hay parodies. AI sáng tạo dựa trên tác phẩm nghệ thuật của nghệ sĩ Luật bản quyền (như Công ước Berne, Hiệp định TRIPS) quy định rằng chỉ tác giả hoặc người giữ bản quyền của tác phẩm gốc mới có quyền tạo tác phẩm phái sinh. Nếu không có sự cho phép của họ, việc làm phái sinh bị xem là xâm phạm quyền tác giả.

Thời hạn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các công nghệ mới, cụ thể là bằng sáng chế (patent), được quy định theo luật pháp quốc tế và từng quốc gia. Theo Hiệp định TRIPS (Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights) của WTO, thời hạn tối thiểu cho một bằng sáng chế là 20 năm kể từ ngày nộp đơn. Trong thời gian này, chủ sở hữu bằng sáng chế có quyền độc quyền sử dụng, sản xuất, và phân phối công nghệ được bảo hộ. Trong một số lĩnh vực, đặc biệt là dược phẩm và sản phẩm bảo vệ thực vật, thời hạn bảo hộ có thể được gia hạn thêm 5 năm ở một số quốc gia (như Liên minh châu Âu) để bù đắp cho thời gian xét duyệt hoặc cấp phép lưu hành sản phẩm.

Nhà nước thế tục là nơi quyền lực của Nhà nước là chính thức trung lập về các vấn đề tôn giáo, không hỗ trợ cũng không phản đối bất kỳ tôn giáo nào. Chính quyền trong mô hình nhà nước này hoạt động độc lập với các tổ chức tôn giáo và không dựa trên bất kỳ hệ tư tưởng tôn giáo nào trong việc hoạch định chính sách, luật pháp hay điều hành xã hội.

Thẻ xác định danh tính (hay Thẻ chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước, v.v.) là một chính sách quản lí nhà nước phổ biến tại Đông Nam Á. Thẻ này thường xác định tôn giáo của người sở hữu ngoài các thông tin như tên, ngày tháng năm sinh, và địa chỉ thường trú. Việc xác định tôn giáo thường hiếm khi cho phép việc ghi nhận nhiều tôn giáo cùng một lúc.

Giả sử công nghệ cho phép, Mô hình A bao gồm việc phạt tù kéo dài không thời hạn và không khoan hồng cho đến khi người đó chết, kết hợp với các công nghệ để làm chậm quá trình lão hóa để tù nhân không chết một cách tự nhiên, cũng như các biện pháp chống tự tử để tù nhân không thể tự kết liễu đời mình.

Vợ chồng có quyền nhờ người mang thai hộ khi có đủ các điều kiện sau đây: Có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về việc người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản; Vợ chồng đang không có con chung; Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý. Người được nhờ mang thai hộ phải có đủ các điều kiện sau đây: Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ; Đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần; Ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai hộ; Trường hợp người phụ nữ mang thai hộ có chồng thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng; Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý.

Thuyết tư pháp tích cực là một triết lý cho rằng tòa án có thể và nên vượt ra ngoài phạm vi áp dụng của luật pháp hiện hành để xem xét các kết quả xã hội rộng lớn hơn, thường là những vấn đề mà tòa án ủng hộ hoặc có tính thời sự về mặt chính trị. Trong khi đó, chủ nghĩa kiềm chế tư pháp là một cách tiếp cận đề cao việc diễn giải nghiêm ngặt theo hiến pháp và duy trì hiện trạng.

Bồi thẩm đoàn là một nhóm công dân được chọn ngẫu nhiên để tham gia xét xử và đưa ra phán quyết trong một số vụ án, thường không có kiến thức chuyên sâu về luật và không có mối liên hệ cá nhân hoặc lợi ích trong vụ án. Các phán quyết của bồi thẩm đoàn được đưa ra thông qua thảo luận và thống nhất (đôi khi bằng đa số). Bồi thẩm đoàn đưa ra quyết định theo hướng dẫn pháp lý từ thẩm phán và chỉ dựa trên bằng chứng được các bên trình bày tại tòa để ra quyết định.

"Câu giờ" (Filibuster) là một chiến thuật/khả năng có thể được sử dụng bởi một nhóm các thành viên trong Thượng viện Hoa Kỳ để phản đối và ngăn cản một dự luật được thông qua, mặc dù dự luật có đủ người ủng hộ để thông qua nó. Chiến thuật này liên quan đến việc tận dụng quy tắc rằng cần phải có 60 phiếu bầu mới có thể ngừng tranh luận về một dự luật. Tranh luận về một dự luật có thể kéo dài vô thời hạn và phải kết thúc trước khi dự luật được biểu quyết và thông qua.

Ở hầu hết các quốc gia, cơ quan Tư pháp (một trong ba nhánh của nhà nước, bao gồm tư pháp, hành pháp và lập pháp) có quyền "bảo hiến". Quyền này cho phép họ bãi bỏ và hủy bỏ các dự thảo luật hay quyết định được thông qua bởi nhánh Hành pháp hoặc Lập pháp nếu như phía Tư pháp đánh giá rằng dự thảo này không đi đúng với thành văn hoặc tinh thần của hiến pháp.

Chuỗi cung ứng (Supply chain) là một hệ thống các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và các nguồn lực liên quan tới việc đưa 1 sản phẩm hay dịch vụ từ nhà cung cấp hoặc nhà sản xuất đến người tiêu dùng. Hoạt động của chuỗi cung ứng liên quan đến việc biến đổi các tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu và các thành phần thành một sản phẩm hoàn chỉnh để giao cho khách hàng cuối cùng (người tiêu dùng).

1/ "Tội lỗi Dân tộc", hay Kollektivschuld, là quan niệm/khái niệm về tội lỗi tập thể do nước Đức và mọi người dân nước này gây ra Thảm Sát Holocaust (diệt chủng người Do Thái, Xla-vơ, LGBT, khuyết tật,...) và các hành động tàn bạo khác trong Thế chiến II. Tội lỗi này có ảnh hưởng rất lớn lên với mọi mặt của xã hội Đức, ví dụ ở trong hệ thống giáo dục, họ được dạy rằng họ không được cảm thấy tự hào vì quốc gia mình hay cảm thấy tự hào về lịch sử của dân tộc vì sự liên hệ giữa chủ nghĩa tự tôn dân tộc và chủ nghĩa phát xít xưa cũng như các chủ nghĩa cực đoan. Quan niệm này ảnh hưởng rất lớn đến chính sách đối nội và ngoại của Đức. 2/ Về mặt quan hệ quốc tế trong Liên Minh Châu Âu (EU), tội lỗi này thường được đưa lên bởi các quốc gia Đông Âu mà từng phải hứng chịu nạn diệt chủng của Đức trong Thế chiến II để chỉ trích nước Đức khi không hỗ trợ họ hay khi Đức có động thái gây gợi nhớ lại hành vi của Phát Xít Đức, như khi Đức bắt đầu đầu tư nhiều hơn vào quân đội hay hợp tác với Nga.

Đồng CFA Franc là tên gọi chung của 2 loại tiền tệ được sử dụng trong các phần của các quốc gia Tây và Trung Phi được bảo lãnh bởi kho bạc Pháp. Hai đồng tiền CFA franc là đồng franc Tây Phi CFA và đồng franc Trung Phi CFA. Mặc dù về lý thuyết tách biệt, hai đồng tiền CFA franc có thể hoán đổi cho nhau một cách hiệu quả. Hai đồng tiền tệ này được sử dụng chung bởi 14 quốc gia ở Tây và Trung Phi với đa số là thuộc địa cũ của Pháp. Tỷ giá hối đoái của đồng CFA Franc bị cố định vào đồng Euro, chính vì thế nên trên thực tiễn, chính sách tài khoá (tiền tệ) liên hệ tới đồng CFA Franc được kiểm soát bởi Ngân hàng Trung ương Châu Âu.

1/ "Chính sách Ánh Dương" là cơ sở lý thuyết cho chính sách đối ngoại của Hàn Quốc với Triều Tiên, được thực hiện vào năm 2000 bởi tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung sau Chiến tranh Lạnh. Mục đích chính của chính sách này là làm dịu đi thái độ của Triều Tiên đối với Hàn Quốc bằng cách khuyến khích sự tương tác và hỗ trợ kinh tế. Nó có ba nguyên tắc cơ bản: Không có hành động khiêu khích vũ trang nào của Triều Tiên sẽ được chấp nhận; Hàn Quốc sẽ không cố gắng sát nhập miền Bắc theo bất kỳ cách nào; Cả hai bên sẽ tích cực tìm kiếm sự hợp tác và hòa giải. 2/ Chính sách Thống nhất là chính sách ủng hộ sự thống nhất của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Đại Hàn Dân Quốc thành một quốc gia có chủ quyền duy nhất ở Bán đảo Triều Tiên. Năm 2019, tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đề xuất thống nhất bán đảo Triều Tiên vào năm 2045.

Manosphere là tổ hợp các trang web, blog và các diễn đàn trực tuyến thúc đẩy sự nam tính (đôi khi là nam tính độc hại), và sự phản đối mạnh mẽ đối với phong trào nữ quyền.